تفاوت‌ها و تعارض‌ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج‌فارس
درباره وبلاگ
تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس *دانشگاه تربت حیدریه * آرزو علومی بایگی
آرشیو صفحات

 

« اللهّمَ صَلّ عَلی عَلی بنْ موسَی الرّضا المرتَضی

الامامِ التّقی النّقی و حُجّتکَ عَلی مَنْ فَوقَ الارْضَ

و مَن تَحتَ الثری الصّدّیق الشَّهید صَلَوةَ کثیرَةً تامَةً

زاکیَةً مُتَواصِلةً مُتَواتِرَةً مُتَرادِفَه کافْضَلِ ما صَلّیَتَ

عَلی اَحَدٍ مِنْ اوْلیائِکَ »

 

نوشته شده در تاريخ ٢٦ شهریور ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

اولین نماز جمعه پس از انقلاب

 


اولین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 5 مرداد سال 1358 برگزار شد.روز جمعه 5 مرداد سال 1358 برابر با سوم ماه مبارک رمضان سال 1399 قمری، اولین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مرحوم آیت الله سید محمود طالقانی در دانشگاه تهران برگزار شد.


آیت الله شهید طالقانی

 امام خمینی (ره) چند روز قبل از این تاریخ این مهم را به ایشان سپردند و حکم برپایی و اقامه نماز جمعه را صادر فرمودند.

 واگذاری این تکلیف عظیم و سنگین توسط رهبر فرزانه انقلاب در حساس‌ترین برهه از زمان انقلاب اسلامی بر عهده آیت الله طالقانی که زبان گویایی برای باز گویی حقایق و رسوا نمودن دشمنان انقلاب داشت، امر خطیری بود. جمعیت انبوه و میلیونی که از نخستین ساعات بامداد این روز از نقاط مختلف شهر تهران به دانشگاه و خیابان‌های اطراف هجوم آورده بودند با مشاهده امام جمعه،تکبیر گویان، حمایت خود را از رهبری امام خمینی (ره) و نهضت الهی ایشان اعلام داشتند.

 با آغاز اقامه نماز جمعه، گروهک‌های مغرور و منافق که برای فریفتن مردم و برای واژگون نشان دادن مسائل و به انحراف کشیدن انقلاب، دست به تبلیغات بسیار عظیم و خطرناک و حساب شده زده بودند، ناگهان با یک معجزه بزرگ الهی و اسلامی روبرو شدند و نقشه‌های خود را نقش بر آب دیدند.

 اتحاد و اجتماع صفوف نماز جمعه، توطئه‌های حساب شده و ترتیب یافته منافقان را خنثی کرد و حیله و تزویر آنان را در هم شکست. شیاطین و منافقین در همه جا راه یافتند اما در صفوف به هم پیوسته نماز رسوخ پیدا نکردند. سرانجام از همین صفوف نماز جمعه بود که مشت‌های گره کرده به سوی منافقان و احزاب و گروهک‌های مغرور و مستکبر و از خدا بی‌خبر نشانه رفت و آنان را متواری و نابود ساخت.

با آغاز اقامه نماز جمعه، گروهک‌های مغرور و منافق که برای فریفتن مردم و برای واژگون نشان دادن مسائل و به انحراف کشیدن انقلاب، دست به تبلیغات بسیار عظیم و خطرناک و حساب شده زده بودند، ناگهان با یک معجزه بزرگ الهی و اسلامی روبرو شدند و نقشه‌های خود را نقش بر آب دیدند

 نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب همواره محلی برای هوشیاری و آگاهی بخشی به مردم و نیز مکانی برای تزکیه نفس و خشوع و خضوع در برابر ذات خداوندی بوده است.

"امروز طلیعه انجام این فریضه بزرگ الهی و این صف بزرگ جهاد و توحید (نمازجمعه) است" این جملات آیت الله طالقانی آغازگر همایش هفتگی مسلمین پس از سالها تعطیلی آن بود؛ آغازی که با ابتکاری زیبا در مهد علمی ایران دانشگاه تهران و توسط یکی از روحانیون پر سابقه نهضت رقم خورد، اگرچه امامت جمعه وی ? هفته بیش به طول نیانجامید و در ?? شهریور ????، او که به تعبیر امام زبان گویایی چون ابوذر داشت، دار فانی را وداع گفت. حضرت امام خمینی پس از ارتحال وی در حکم انتصاب امام جمعه جدید برای تهران چنین مرقوم فرمودند: " مرحوم مجاهد بزرگوار آقای طالقانی ، پس از عمری مجاهدت و پاسداری از اسلام ، به رحمت خداوند پیوست و ما را سوگوار کرد. تکلیف پاسداری از اسلام به عهده همه ماست ؛ و من شما را ... برای دژ محکمی که آن فقید سعید پاسدار آن بود انتخاب و منصوب نمودم. نماز جمعه - که نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلام است - باید هر چه شکوهمندتر و پر محتواتر اقامه شود. ملت ما گمان نکنند که نماز جمعه یک نماز عادی است ، امروز نماز جمعه با شکوهمندی که دارد ، برای نهضت کوتاه عمر ما یک پشتوانه محکم و در پیشبرد انقلاب اسلامی ما عامل موثر و بزرگی است.

امام جمعه-رهبری

 ملت عظیم و عزیز با شرکت خود باید این سنگر اسلامی را هر چه عظیم‌تر و بلند پایه‌تر حفظ نمایند تا به برکت آن ، توطئه‌های خائنان و دسیسه‌های مفسدان خنثی شود."و از آن تاریخ تا به امروز نماز جمعه تهران هیچگاه تعطیل نشد و حتی در دوران تهدید مکرر رژیم بعثی عراق به موشکباران نمازجمعه تهران در برگزاری آن خللی وارد نگردید تا از مرز برگزاری 1500 نمازجمعه به تازگی عبور نمود. در 24 دیماه 1358حضرت آیت الله العظمی خامنه ای از سوی بنیانگذار کبیر انقلاب به عنوان امام جمعه تهران منصوب شدند و در 6 تیرماه 1360 با انفجار بمب در مقابل ایشان در مسجد اباذر تهران به شدت مجروح گردیدند. پس از سوءقصد و ترور نافرجام ایشان توسط منافقین و در دوران نقاهت، نیاز به امام جمعه موقت در تهران بیشتر احساس گردید. در کل، شهر تهران در طول برگزاری این مراسم سیاسی عبادی، به غیر از رهبر فرزانه انقلاب یازده امام جمعه دیگر نیز به خود دیده است: حضرات آیات طالقانی، منتظری، موسوی اردبیلی، هاشمی رفسنجانی، امامی کاشانی، ربانی املشی، یزدی، مهدوی کنی، جنتی، طاهری خرم آبادی و خاتمی.( به ترتیب اقامه اولین نماز) در این میان شهید آیت الله ربانی املشی با اقامه 3 نماز کمترین و حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی با اقامه بیش از 400 نماز بیشترین تعداد برپایی نمازجمعه را به خود اختصاص داده اند. نمازجمعه تهران برای اولین بار در دانشگاه تهران اقامه شد که این دانشگاه در طول این سالها بیشترین تعداد نمازجمعه ها را به خود اختصاص داد، اگرچه 6 نمازجمعه در بهشت زهرا، 18 نمازجمعه در حرم مطهر حضرت امام خمینی(ره)، و یک نمازجمعه نیز در مصلی تهران برگزار گردید.

"امروز طلیعه انجام این فریضه بزرگ الهی و این صف بزرگ جهاد و توحید (نمازجمعه) است" این جملات آیت الله طالقانی آغازگر همایش هفتگی مسلمین پس از سالها تعطیلی آن بود؛ آغازی که با ابتکاری زیبا در مهد علمی ایران دانشگاه تهران و توسط یکی از روحانیون پر سابقه نهضت رقم خورد.

 مصلایی که در 23 آبان سال 67 حضرت امام خمینی در پاسخ به درخواست ائمه جمعه تهران برای ساخت آن در مکان فعلی چنین دستور فرمودند: " با حفظ جهات شرعی در مورد زمین مذکور با پیشنهاد حجتی الاسلام ، آقایان: خامنه‌ای و هاشمی ، موافقت می‌شود. انشاء الله در کنار ساختن مصلای تهران ، در ساختن بینش کفر ستیزی مسلمانان موفق باشید. ضمنا سادگی مصلا باید یادآور سادگی محل عبادت مسلمانان صدر اسلام باشد. و شدیدا از زرق و برق ساختمان‌های مساجد اسلام آمریکایی جلوگیری شود. خداوند تمامی دست اندر کاران برپاکننده مساجد الله را تایید فرماید."

نوشته شده در تاريخ ۳ امرداد ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

دلایل تاریخی و کاربرد مستمر بلا معارض

نام خلیج فارس از دو هزار و چهارصد سال در همه زبانها بخصوص در زبان عربی بطور مستمر وجود داشته‌است و تا دوره جمال عبدالناصر با آن مخالفتی نشده است.

حتی یک نوشته و مکتوب در زبان عربی تا قبل از سال ۱۹۵۸ وجود ندارد که خلیج عربی بکار برده باشد. در عین حال که استدلالهای قوم گرایان کاملا خطا ست اما با همین استدلال‌های آنهاایرانیان و یک میلیارد جمعیت غیر عرب پیرامون بحر عرب نیز می‌توانند به خود حق بدهند که نام آن را به نام‌های تاریخی دیگرش از جمله بحر مکران و بحرپارس و یادریای هندوس - دریای بزرگ شرق -دریای آریترا- تغییر دهند. زیرا نام بحر عرب را استعمار رایج کرده است و در متون عربی اصالتی نداردواگر قرار باشد طبق دلیل‌ها و برهان‌های موافقان تغییر نام خلیج فارس عمل شوداولین جایی که باید نام آن تغییر کند دریای عرب است که جمعیت یک میلیاردی غیر عرب آن را احاطه کرده‌است و قبلا هم با نامهای دیگری از جمله مکران و پارس نامیده می‌شده‌است.

از دیدگاه حقوق بین‌الملل

سازمان ملل و سازمانهای بین المللی و تخصصی نام خلیج فارس را همچنان نام اصلی و معتبر دانسته و تغییر نام خلیج فارس را نپذیرفته‌اند.نگاه کنید به فهرست سازمان‌های بین المللی وفهرست سازمان‌های چنددولتی سازمان ملل متحد تاکنون در۵ نوبت، نام رسمی و تغییر ناپذیر آبراه جنوبی ایران را "خلیج فارس" اعلام کرده‌است. برای اولین بار در سند " AD311/1 Gen مورخ پنجم مارس ۱۹۷۱ میلادی" بار دوم طی یادداشت شماره UNLA45.8.2(C) مورخ دهم اوت ۱۹۸۴ میلادی و بار سوم نیز طی یادداشت شماره ST/CS/sER.A/29 در تاریخ دهم ژانویه ۱۹۹۰ میلادی نام رسمی دریای جنوبی ایران و خاوری شبه جزیره عربستان را "خلیج فارس" اعلام کرده‌است. این سازمان در کنفرانس‌های سالانه خود که در زمینه "هماهنگی در نام‌های جغرافیایی" برگزار می‌کند، به فارسی بودن نام این آبراه بین المللی تاکید کرده و آن را مورد تائید قرار داده‌است.



تأکید سازمان ملل در مورد الزام استفاده از نام تاریخی «خلیج فارس»

سازمان ملل متحد در چندین نوبت در بیانیه‌ها، اصلاحیه‌ها و مصوبه‌های گوناگون و با انتشار نقشه‌های رسمی، نه تنها بر رسمی بودن نام «خلیج فارس» تاکید کرده، بلکه از هیات‌های بین‌المللی خواسته که در مکاتبات رسمی به ویژه در اسناد سازمان ملل از نام کامل «خلیج فارس» استفاده نمایند.

قراردادها و عهدنامه ها

در تمامی قراردادها و معاهدات میان ایران و کشورهای خارجی در متن فارسی خلیج فارس و بحر عجم و در سایر زبانها مترادف آن بکار رفته در میان کشورهای عربی تمامی قراردادهای آنها تا سال ۱۹۷۱ نام خلیج فارس را همراه دارد در قراردادهای بریتانیا با هند و پاکستان و در یادداشتهای سازمان ملل در مورد عراق و کویت نیز همواره خلیج فارس بکار رفته است.

اعتراف رسانه ها و روشنفکران عربی و مسلمان

نوار سخنرانی‌های ناصر و جملات معروف اوویدیو در یوتیوب(العالم العربی من المحیط الاطلسی الی خلیج الفارسی) سخنرانی‌های سید قطب: جمله معروف او (العالم الإسلامی من المحیط الاطلسی الی الخلیج الفارسی ۱۹۴۶ )،حسن‌البنا همان جمله سید قطب را در سخنرانی خود بارها اعلام کرده است -شیخ شلتوک، و اعتراف یوسف قرضاوی در تلویزیون الجزیره(عبارت خلیج عربی تا قبل از ناصر رایج نبود.) و بسیاری از رهبران سیاسی و مذهبی عرب در مورد نام خلیج فارس سندهای زنده‌ای از حقانیت این نام است. اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان همچنین نظر روشنفکران عرب مانند پرفسور عبدالهادی التازی، احمد الصراف، محمد عابد الجابری، عبدالله بن کیران (نخست وزیر فعلی مراکش)،عبدالمنعم سعید،عبدالخالق الجنبی و تنی چند از نویسندگان مشهور عرب و چند تن از رهبران دینی از جمله قرضاوی در مورد اصالت نام خلیج فارس و نداشتن توجیه برای تغییر نام خلیج فارس آورده است. [۱۵] .[۱۶] گفتنی است که از رهبران عربی، شیوخ ،امیران عرب از جمله امیر کویت، پادشاه عربستان، بصره، نویسندگان و شعرای عرب اهواز و سوسنگرد مکاتباتی هست که در آنهاخلیج فارس و بحر عجم بکار برده‌اند نمونه‌ای از اسناد ضمیمه کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان است.



تابلوی خیابان خلیج فارس در قاهره

نام خلیج فارس از دوره اسکند مقدونی و از طریق آثار مکتوب به مارسیده و حتى مورخان عرب هم همین نام را بکار برده اند و در معاهدات حکام خلیج با بریتانیا نیز همین نام بکار رفته و تا زمان جمال عبدالناصر هیچ تغییری در کاربرد نام خلیج فارس ایجاد نشده کما اینکه خود ناصر هم در ابتدا می گفت: "نحن أمة واحدة من المحیط الأطلسی إلى الخلیج الفارسی".اما اینکه بعضی ادعا کرده اند که رومی ها(مانند پلینی) خلیج عربی بکار برده اند ابدا صحت نداردخلیج عربی نامی است که رومی ها به دریای سرخ داده اند.

اعتراف رسانه ها و روشنفکران غیر مسلمان

هیچ روشنفکر و جغرافی دان غیر عرب در مورد اصالت نام خلیج فارس از خود تردید بروز نداده است بنا بر این شاید پرداختن به این دیدگاه ها چندان ضروری نباشد اما جهت یاد آوری چند نمونه را می توان بیان کرد.

بدون هیچ تردیدی نام درست جغرافیایی آن در طول تاریخ خلیج فارس است.سر ریچارد دالتون.

سی ادموند بوسورث،سر آرنولد ویلسن، ریچارد فرای؛ و .....از جمله کسانی هستند که جمله بالارا در کتابهای خود گواهی کرده اند.

شبکه جهانی راشا تودی تصریح کرده که اقدام گوگل در حذف نام خلیج فارس خلاف اسناد سازمان ملل است که طی آن، «خلیج فارس» به عنوان تنها نام پذیرفته برای این منطقه تأییدشده است. این بخش از دنیا در تاریخ، همواره «خلیج فارس» نام داشته و ادعای کشورهای عربی در این زمینه وجاهت ندارد.



پاسخ استعلام از وزارت امورخارجه بریتانیا

مفسرآسوشیتدپرس : این خلیج هم از نظر تاریخی و هم از نظر بین‌المللی خلیج فارس شناخته می‌شود. برخی کشورهای عربی اصرار دارند که این خلیج را "خلیج ع ر ب ی" بنامند.

[۱۷]

دیلی میل ۱۷می ۲۰۱۲ نام خلیج فارس از قرن پنجم پیش از میلاد مسیح همین بوده است. برخی نام‌های دیگر نظیر"پرسکونکایتاس" "پرسیکوس سینوس"، "آکواریوس پرسیکو"، "بحر فارس"، "دریای فارس"، "خلیج العجمی" و ... نیز به کار رفته‌اند که همگی به معنای خلیج فارس یا دریای فارس هستند.

The Persian Gulf has been so known since the 5th century BC, Other names have included 'Persicus Sinus', 'Aquarius Persico', 'Bahr-i-Fars', 'Daryaye-i-Fars', 'Khalij al-'Ajami' and 'Khalij-i Fars' - all translating into Persian Gulf or Persian Sea.

نقشه نگاران اروپایی قرون گذشته از جمله نقشه ساموئل دان (۱۷۹۴) همواره نام خلیج فارس را درست بکار برده اند..

نشریه لوپوآن در گزارشی به قلم «آن سوفی ژن»،نوشته است «دریای پارس» یا «خلیج فارس»، نام‌هایی هستند که اندیشمندان یونانی و سپس رومی آن را به کار بردند. از قرن ۹ تا قرن ۱۸ بعد از میلاد، تاریخ‌دان‌ها، جهانگردان و جغرافی‌دان‌های عصر اسلامی که بیشتر آنها به زبان عربی می‌نوشتند، از این نام استفاده کردند. این روند تا قرن بیستم ادامه یافت...»

لوپوآن اذعان کرده است که پس از کاربردهای جانبدارانه نام های دیگر،گروه نامهای جغرافیایی در سازمان ملل نیز قضیه را بررسی کرده و در گزارش کارشناسی در مورد نام‌های جغرافیایی که در سال ۲۰۰۶صادر شد، سازمال ملل متحد، وجه تسمیه «خلیج فارس» را به‌عنوان استاندارد قانونی بین‌المللی می‌پذیرد... آن سوفی ژن ادامه می دهد که این نشانگر اوج بی‌اخلاقی در سیاست‌های بلوک غرب است که حتی تاریخ را هم برای منافعش تحریف می‌کند و از تغییر نام‌های جغرافیایی هم ابایی ندارد".

نوشته شده در تاريخ ٢٩ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

 

 


خلیج فارس درنقشه رسمی عراق و قالی عراقی دوره صدام حسین ۱۹۷۰

نوشته شده در تاريخ ٢٩ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی
نوشته شده در تاريخ ٢۸ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

تلاش‌های دولت ایران در برابر تغییر نام خلیج فارس

دولت ایران در روز ۱۳ مرداد سال ۱۳۳۷ به دلیل تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی از سوی عراق و برخی دیگر از کشورهای عربی و انگلیس اعتراض خود را به دولت جدید عراق به رهبری قاسم که با یک کودتای نظامی بر سر کار آمده بود و تمایل به حرکت‌های آزادی خواهانه مصر به رهبری جمال عبدالناصر داشت، اعلام کرد. چند سال بعد گمرک و پست ایران از قبول محموله‌هایی که به جای خلیج فارس نام خلیج عربی بر روی آن نوشته شده بود، خودداری کرد. ایران همچنین در مجامع و کنفرانس‌های بین‌المللی نیز در صورت به کار بردن این اصطلاح ساختگی از سوی نمایندگان کشورهای عرب واکنش نشان می‌داد. شاه خود در دو نوبت در مصاحبه‌های خود به جعل نام خلیج فارس اعتراض نمود. برای اولین بار در سند " AD311/1 Gen مورخ پنجم مارس ۱۹۷۱ میلادی" دبیرخانه سازمان ملل اعلام کرد نام درست و تاریخی خلیج فارس است.

دوره جمهوری اسلامی:

در نیمه نخست بهمن ماه سال ۱۳۷۰ سر ویراستار سازمان ملل متحد با اشاره به اعتراض‌های پیاپی نمایندگان ایران در آن سازمان به استفاده از نام ساختگی خلیج عربی در اسناد این سازمان از کارکنان سازمان ملل خواسته تا اعتراض دولت ایران را همیشه در نظر داشته باشند. در یازدهم شهریور سال ۱۳۷۱ هنگامی که حیدر ابوبکر العطاس نخست وزیر جمهوری یمن در اجلاس سران جنبش عدم تعهد که در جاکارتا پایتخت اندونزی برگزار می‌شد، از نام ساختگی خلیج عربی استفاده کرد، با اعتراض شدید نمایندگان ایرانی رو به رو شد. او سرانجام از نمایندگان ایران عذرخواهی کرد و این کار را غیر عمد خواند. سازمان ملل متحد تاکنون در ۵ نوبت، نام رسمی و تغییر ناپذیر آبراه جنوبی ایران را "خلیج فارس" اعلام کرده‌است. دومین یادداشت به شماره UNLA45.8.2(C) مورخ دهم اوت ۱۹۸۴ میلادی و بار سوم نیز طی یادداشت شماره ST/CS/sER.A/29 در تاریخ دهم ژانویه ۱۹۹۰ میلادی نام رسمی دریای جنوبی ایران و خاوری شبه جزیره عربستان را "خلیج فارس" اعلام کرده‌است. این سازمان در کنفرانس‌های سالانه خود که در زمینه "هماهنگی در نام‌های جغرافیایی" برگزار می‌کند، به فارسی بودن نام این آبراه بین المللی تاکید کرده و آن را مورد تائید قرار داده‌است.بطورکلی دولت جمهوری اسلامی ایران تا سال ۱۳۸۳ و پیش آمد موضوع تحریف نام خلیج فارس از سوی نشنال جیوگرافی از خود حساسیت و واکنش قابل ملاحظه‌ای انجام نداد تا اینکه در پایان دوره محمد خاتمی روز ملی خلیج فارس رسما وارد تقویم کشوری شد.

 در ابتدای دوره احمدی نژاد از نمادها و مظاهر ایرانی گرایانه و از جمله نام خلیج فارس پرهیز می‌شدو چنانچه با تصدی آقای صفار هرندی به عنوان وزیر ارشاد وب سایت اولین فستیوال ملی خلیح فارس و مسابقه جهانی وبلاگ نویسی خلیج فارس که دهها وبلاگ نویس بر اساس تبلیغات و در خواست وزارت ارشاد طرحها،کاریکاتورهاو انیمیشن‌ها و مقاله‌ها(فروردین ۱۳۸۴) و راهکارهای پاسداری از میراث خلیج فارس در آن ارایه شده بود وب سایت این فستیوال بطور ناگهانی قبل از اعلام برندگان، از سوی وزارت ارشاد حذف و مسابقه لغو شد.(روزنامه شرق تیر ۱۳۸۴) و حتی در سخنان افرادی مانند حجه الاسلام آقاتهرانی نماینده مجلس بصراحت با این نام مخالفت شد.

اما از سال ۱۳۸۸ دولت احمدی نژاد توجه قابل ملاحظه‌ای به این موضوعات نشان داد و در سالهای اخیر، دولت و دیگر نهادهای حکومتی در ایران تلاش کرده‌اند خود را نسبت به این موضوع حساس و متعهد نشان دهند.سال ۱۳۹۱ دو روز پیش از «روز ملی خلیج‌فارس» در ایران، برای اولین بار امامان جمعه شهرهای مختلف نیز در خطبه‌های خود، از «اهمیت و حقانیت» این نام سخن گفتند. از امامان جمعه تهران و شیراز تا شهرهای پلدختر، سوق و بردخون و ... و روز ملی خلیج فارس با حضور مقامات در شهرهای حاشیه خلیج فارس و با جشنواره‌های مختلف گرامی داشته شد. احمدی نژاد با سخنانی همچون" حقانیت نام خلیج فارس چون خورشید تابان است و تاریخ گواه است که جاعلان نام خلیج فارس هیچ تمدنی ندارند" تند ترین حمایت‌ها را از نام خلیج فارس بروز داد. حکام بعضی کشورهای عربی نیز نسبت به سفر احمدی نژاد به ابوموسی حساسیت نشان داده والفاظ تند و تهدید آمیز بکار بردندریئس پلیس امارات ایران را به حمله نظامی تهدید کرد.مقامات نطامی ایران نیز متقابلا پاسخ‌های تندی دادنددر اینترنت هم جوانان ایرانی اقدام به مبارزه سایبری کرده و از جمله به فیسبوک ملک عبداله و سایت فدراسیون فوتبال امارات را با تصاویری از خلیج فارس تزئین کردید.

نوشته شده در تاريخ ٢۳ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

پیدایش دریای پارس (خلیج فارس)


 

نویسنده : روزبه پارساپور

خلیج فارس بازمانده گودال بزرگی است که از دوران گذشته زمین شناختی - تحت تاثیر فشار ناشی از آتشفشانهای فلات ایران بوده است و پایداری فلات عربستان در برابر این واکنشها تکتونیکی سبب ایجاد و توسعه پهنا - ژرفای آن شده است ( علی درویش زاده 1370 )

دانشمندان زمین شناس معتقدند که در دوران اول زمین شناسی , حدود پانصد میلیون سال پیش از این , خشکیهای نیم کره جنوبی به هم پیوسته بوده اند و قاره واحدی به نام گندوانا را تشکیل داده بود . این قاره بزرگ از یک سو سراسر برزیل و آفریقای جنوبی و از سوی دیگر قسمتی از هندوستان و گوشه ای از ایران و عربستان و تمام استرالیا و قطب جنوب را در بر میگرفته است .

140 میلیون سال قبل در آغاز دوران دوم شکاف بین اروپا و آمریکا وسیع تر گشت و شکاف بین هند و استرالیا - زمینه تشکیل اقیانوس هند را فراهم ساخت . 45 میلیون سال قبل در آغاز دوره سوم - حوضه اقیانوس اطلس پیدا شد.آمریکای جنوبی از آفریقا جدا شد و استرالیا نیز از قطب جنوب دور افتاد و به طرف شرق حرکت کرد و سپس اقیانوس هند تشکیل شد.شکاف بین آسیا و آفریقا نیز مقدمه پیدایش دریای مکران(عمان) را فراهم ساخت.در 35 میلیون سال قبل در اواسط دوران سوم - شکاف مکران گسترش یافت و شبه جزیره هندوستان ابتدا به طرف شرق و سپس به شمال تغییر جهت داد و دنباله شکاف مکران به صورت خلیج باریکی درآمد که آغاز پیدایش دریای پارس را اثبات میکند.

بعدها بر اثر جنبشهای بزرگ مرکزی زمین  , در این قاره شکستها و جدائیها روی داده , اقیانوس هند گستردگی بیشتر یافته و با دریای بسیار پهناوری که تتیس نامیده اند پیوستگی یافت است . دانشمندان می گویند دریای بسیار وسیع و گسترده تتیس سراسر منطقه وسیعی را که اکنون جزایر مالزی و کشورهای : هندوستان , پاکستان , ترکیه , ایران و سرزمنیهای قفقاز در آن واقع است را می پوشانده است .

پس از گذشت هزاران سال (در دوران سوم) چین خوردگیهای عظیمی در زمین بوجود آمده که بر اثر آن کوههای آلپ , البرز و هیمالیا پدیدار شده اند و آن دریای عظیم قطعه قطعه شد که حاصل آن دریای سیاه , دریاچه کاسپین دریاچه اورال و غیره از بقایای آن است . به دنبال این تحولات سی و پنج میلیون سال پیش از این زمان , در دوران سوم معرفه الارضی شبه جزیره هندوستان اول به جانب خاور , سپس به سوی شمال بالا رفت و بر اثر جنبشها در دنباله شکاف مکران (عمان ) دریای پارس پیدا شد . دریای سرخ و خلیج عدن و کوههای فلات پهناور ایران حاصل شکستگیها و جنبشهای دیگر است .

دریای پارس در آغاز , بسیار پهناور و وسیع بوده . به صورتیکه قسمت بیشتر جلگه های برازجان , بهبهان و خوزستان ایران را تا به کوههای زاگرس تا اواخر دوره سوم زمین شناسی در زیر آب بوده اند و رودهای دجله و فرات جدا جدا به آن دریا می ریخته اند . ( فرهانی 1372 - 21 )

جنوب آسیا پس از چین خوردگی ها عهد سوم و متلاشی شدن قاره گندوانا بارها در معرض تهاجم و تجاوز آبهای اقیانوس هند واقع شد . سرزمین سراندیب بر اثر جزر و مدهای مهیب از هند جدا افتاد و مالایا , هندوستان و عربستان بر اثر تجاوز آب به شکل شبه جزیره در آمدند و دریای سرخ که در آغاز از متلاشی شدن دریای عظیم تتیس و پیدایی آن تنها با مدینترانه راه داشت از طریق باب المندب به اقیانوس هند مربوط گردید . دریای پارس امروزه با وسعتی در حدود 237473 کیلومتر مربع (اندازه گیری شده توسط مدیریت هیدروگرافی سازمان جغرافیایی ایران، سال 1386)  پس از خلیج مکزیکو و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان محسوب می‌شود.

لازم به ذکر است که مطالعات پارسر در خلیج فارس بیش از شش سطح را نشان میدهد که آثار آن در اعماق 9 - 18 و 100 متری عمق خلیج فارس ردیابی شده اند.وی بر اساس شواهد مرفولوژیک اثبات کرده است که حداقل 3 بار خلیج فارس تا مجاورت تنگه هرمز عقب نشینی کرده و خشک شده است.اما طبق مطالعات پارسر این رخدادها همگی قبل از 17 تا 20 هزار سال پیش اتفاق افتاده است.(رامشت 1382 - 28)

نوشته شده در تاريخ ٢۳ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

بار خدایا ! وسوسه های نفس نگذاشت جانم در نهر رجب تطهیر شود.
از در آویختگان درخت طوبای شعبان هم که نبودم. ترحم فرما و در دریای رحمت رمضانت مسقرم نما.
فرا رسیدن ماه رحمت و عبودیت (رمضان )مبارک
التماس دعا

نوشته شده در تاريخ ۱٩ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی


نقشه های تاریخی خلیج فارس


خلیج فارس

عنوان تاریخی «خلیج فارس» در نخستین نقشه رنگی و برجسته نمای ایران که در مرکز اسناد ملی شمال غرب کشور در تبریز نگهداری می شود. این نقشه مربوط به سال 1316 هجری قمری مطابق با 1277 هجری شمسی است و توسط عبدالرزاق سرتیپ از شاگردان ممتاز دارالفنون و نجم الدوله مشهور ترسیم گردیده است.


نقشه‌ای که توسط استخری جغرافیدانایرانی در قرن ۹ میلادی در کتابالاقالیمرسم شده است، و در آن نام «دریایفارس» (بحر فارس) برای خلیج فارس بکار رفته است.


 


نقشه ای که توسط استخری در دوران طلایی اسلام  از خلیج فارس ترسیم شده‌است.



درج نام خلیج فارس در نقشه والدسیمولر که توسط نقشه‌نگار آلمانی با نام مارتین والدسیمولر ترسیم شده است، این نقشه در آوریل ۱۵۰۷ میلادی منتشر شده‌است.



نقشه پیترو کوپو، نقشه‌ای است که در سال ۱۵۲۰ میلادی ترسیم شده‌است


نقشه سال  ۱۶۸۹ که نام خلیج فارس به زبان لاتین قدیمی Sinus Persicus در آن ذکر شده است. امروزه خلیج فارس در زبان لاتین  Sinus Persici خوانده می شود.


در خلال سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۷۲۰ میلادی، نقشه‌کش آلمانی به نام جووان باپتسیت هومان، نقشه‌ای از ایران و کشورهای اطرافش با عنوان نقشه امپراطوری ایران  ترسیم کرد که خلیج فارس در آن خودنمایی می کند.


 

نقشهٔ امپراطوری ایران، ۱۱۲۶ خورشیدی، نقشهٔ چاپ شده در لندن. ۱۷۴۷ م. «Persian Gulf» و بجای دریای عمان «Persian Sea» نوشته شده‌است.



نقشه عربستان سعودی مربوط به سال ۱۹۵۲ میلادی خلیج الفارسی را نشان می‌دهد.



نقشه قدیمی مزین به نام خلیج فارس که در راستای گسترش روابط فرهنگی بین ورشو و تهران توسط کتاب خانه ملی لهستان به ایران اهدا گردید.


نقشه بریتانیایی چاپ ۱۸۰۸ میلادی که نام «خلیج فارس» را نشان می‌دهد.



نقشه‌ای اروپایی از سال ۱۷۱۹ میلادی که نام «خلیج فارس» را نشان می‌دهد.



نقشه‌ای اروپایی از قرن ۱۶ میلادی؛ نام «خلیج فارس» به لاتین Sinus Persicus در سمت راست پایین نقشه دیده می‌شود



نقشه‌ای که سباستین مونستر در سال ۱۵۸۸ میلادی رسم کرده، و نام «خلیج فارس» را نشان می‌دهد.



نقشه‌ای اروپایی از سال ۱۵۳۱ میلادی که نام لاتین «خلیج فارس» را نشان می‌دهد.



نقشه‌ای فرانسوی از سال ۱۵۴۰ میلادی که نام «خلیج فارس» را نشان می‌دهد.


نقشهٔ هلندی که در آن نام خلیج فارس درج شده است.

نوشته شده در تاريخ ۱٧ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

حضرت یونس(ع) در «خلیج فارس» به کام نهنگ رفت


مدیر مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب در مراسم رونمایی از قدیمی‌ترین نقشه‌های خلیج فارس، نقشه «اصطخری» با بیش از هزار سال قدمت را معرفی کرد که در آن محل بلعیده شدن حضرت یونس «دریای فارس» معرفی شده است.

 

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، به مناسبت 26 اردیبهشت روز اسناد ملی، مجموعه‌ای از نقشه‌های قدیمی خلیج فارس متعلق به موزه مؤسسه فرهنگی موزه‌های بنیاد در برج آزادی رونمایی شد و عموم علاقه‌مندان تا دهم خرداد فرصت دارند به صورت رایگان از این نقشه‌ها دیدن ‌کنند.

 

 

در بخشی از این مراسم، نقشه خلیج فارس متعلق به «اصطخری» جغرافی‌دان و نقشه‌کش برجسته ایرانی در قرن چهارم شمسی و نویسنده کتاب‌های «الاقالیم» و «الممالک والمسالک» معرفی شد.

«غلامرضا سحاب» مدیر مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب درباره این نقشه‌ گفت: اصطخری در این نقشه ضمن ترسیم خلیج فارس، با استناد به آیات 140 تا 142 سوره صافات به بیان ماجرای بلعیده شدن حضرت یونس(ع) توسط ماهی عظیم اشاره می‌کند.

وی محل بلعیده شدن یونس نبی را خلیج فارس عنوان کرد و افزود: این نقشه یکی از اسناد معتبر درباره نام خلیج فارس است و نام «دریای فارس» به دو زبان فارسی و عربی در آن قید شده است. اصطخری در این نقشه بیان می‌کند که حضرت یونس در ساحل دجله سوار بر کشتی می‌شود و وقتی قرعه به نام او می‌افتد که گناهکار است، توسط ماهی بلعیده شود اما پس از استغفار، ‌یک هفته بعد در ساحل خلیج فارس از شکم ماهی خارج می‌شود.

به گزارش فارس، حضرت یونس(ع) که نامش 4 بار در قرآن مجید ذکر شده است، از پیامبران بنی‌اسرائیل بود که 4700 سال بعد از هبوط آدم می‌زیست.

بر اساس آنچه در تفسیر عیاشی (ج 2، ص 135) و بحار الانوار (ج 14، ص 398) آمده است، حضرت یونس(ع) 4هفته از قوم خود غایب شد، 7 روز هنگام رفتن به سوی دریا به طول انجامید، همچنین مدت یک هفته را در شکم ماهی سپری کرد و یک هفته را نیز در بیابان زیر سایه کدو گذرانید و یک هفته را هم صرف بازگشت مجدد به شهرش نمود.

مزار این پیامبر الهی هم‌اکنون در نزدیک کوفه، در کنار شط، به نام مرقد یونس قرار دارد.

نوشته شده در تاريخ ۱٧ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

پس از اقداماتی که جاعلان در راستای بزرگترین جعل تاریخی در تغییر نام خلیج فارس انجام دادند، واکنش های بسیاری نیز از سوی مردم و مسئولان ایران صورت گرفت و در این راستا اسناد متعدد و معتبر تاریخی نیز در اختیار جهانیان قرار گرفت اما این بار جوانی هرمزگانی، سندی در اثبات حقانیت نام خلیج فارس کشف کرده که سندی مقدس و معیاری برای سنجش افرادی است که خود را مسلمان و پیرو پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌دانند.
 
به گزارش خبرنگار مهر از بندرعباس، جعل نام خلیج فارس شاید یکی از خنده‌دارترین و در عین حال درد آورترین کارهایی است که در دوره و زمانه ما از سوی افرادی صورت گرفته که عمر تاریخی کشورهایشان به اندازه بخش کوچکی از تاریخ و تمدن کهن خلیج فارس هم نیست.
 
افرادی که در تاریخ و تمدن دنیا جایگاه خاصی ندارند، در این دوره و زمانه تلاش کرده ‌اند تا با استفاده از دلارهای نفتی برای خود با جعل اسناد، به نوعی تاریخ را هم بخرند اما این درحالی است که پیشینیان خود آنها نیز از نام فارس برای پهنه آبی جنوب ایران استفاده کرده اند.
 
پس از اقداماتی که جاعلان در راستای بزرگترین جعل تاریخی در تغییر نام خلیج فارس انجام دادند، واکنش های بسیاری نیز از سوی مردم و مسئولان ایران صورت گرفت و در این راستا اسناد متعدد و معتبر تاریخی نیز در اختیار جهانیان قرار گرفت.
 
اما این بار جوانی هرمزگانی، سندی در اثبات حقانیت نام خلیج فارس کشف کرده که سندی مقدس و معیاری برای سنجش افرادی است که خود را مسلمان و پیرو پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌دانند.
 
نیما صفا درگیری متولد سال 1366 و کارشناس ارشد حقوق است که تحقیقات و پژوهش‌های فراوانی را در راستای کشف اسنادی معتبر در اثبات حقانیت نام خلیج فارس از منابعی که توسط اعراب تالیف شده، انجام داده است.
 
جاری شدن نام خلیج فارس از زبان مبارک پیامبر(ص)
 
این پژوهشگر خلیج فارس در تحقیقات خود، حدیثی از پیامبر گرامی اسلام(ص) را کشف کرد که در آن نام "بحر فارس" از زبان مبارک پیامبر بزرگوار اسلام جاری شده است.
 
نیما صفا درگیری در گفتگو با خبرنگار مهر علاقه شخصی خود به ایران و همچنین ریشه تاریخی خانوادگی خود در مبارزه با بیگانگان را از جمله عوامل آغاز تحقیقاتش برای اثبات حقانیت نام خلیج فارس برشمرد و افزود: بنده نسل پنجم از فرزندان شهید رئیس سبزعلی درگیری هستم که در منطقه جنوب کشور در مبارزه با اقدامات تجاوز کارانه امامان مسقط در عصر ناصری، به شهادت رسید و علاقه شخصی بسیاری برای انجام تحقیقاتی در راستای دفاع از حقانیت وطنم داشته ام.
 
وی ادامه داد: خلیج فارس شناسنامه ایران و هر ایرانی محسوب می‌شود و به نظر من جعل نام خلیج فارس، بزرگترین جعل تاریخی 100 سال اخیر است که برای نشان دادن سابقه تاریخی خلیج فارس من خود را مکلف کردم تا کار خاص و ویژه‌ای انجام دهم.
 
وجود نام خلیج فارس در کتب اعراب
 
این محقق تاریخ خلیج فارس خاطرنشان کرد: بنده بهترین کار را استفاده از منابع و اسنادی دیدم که توسط خود اعراب تالیف و تنظیم شده در این راستا کتاب هایی در این خصوص را جمع آوری کرده و با مطالعه آنها، نام خلیج فارس را از کتب متعدد اعراب استخراج کردم.
 
صفا یادآور شد: وجود نام خلیج فارس در کتب مختلف تاریخی اعراب نشان می دهد که آنها هم اکنون با جعل نام خلیج فارس تنها به دنبال عقده گشایی با سرقت از تمدن دیگران هستند.
 
وی با بیان اینکه در تحقیقات و مطالعات خود کتاب حدیث "مسند ابی یعلی الموصلی البغدادی" مربوط به اهل سنت را نیز مطالعه کردم، تصریح کرد: در این کتاب حدیثی از پیامبر گرامی اسلام نقل شده که در آن پیامبر سه بار نام بحر فارس را از زبان مبارک خود جاری ساخته‌اند و این حدیث در صفحه 119 و  120 از جزء چهارم کتاب مسند ابی یعلی الموصلی البغدادی  آمده است و احمد ابن علی ابن المثنی التمیمی (210-307 ه.ق) مولف این کتاب نیز از بزرگان علم حدیث نزد اهل سنت است.
 
این محقق تاریخ خلیج فارس افزود: این کتاب  توسط انتشاراتی "دارالثقافة العربیة" در سال 1412 هجری قمری در دمشق به چاپ رسیده است و درباره روات این حدیث که توسط جابر ابن عبدالله انصاری از پیامبر اکرم (ص) نقل شده چنین آمده است: حدثنا ابو هشام الرفاعی، حدثنا محمد بن فضیل، حدثنا الولید ابن جمیع، عن ابی سلمة بن عبدالرحمن، عن جابر .

 


شرح حدیث: روزی پیامبر مکرم اسلام در جمع اصحابشان در خصوص دجال صحبت می‌فرمایند و نهایتا  این گونه بیان می‌دارند: "...المدینة، ما باب من ابوابها الا ملک مصلت سیفه یمنعه و بمکة مثل ذالک." ثم قال: "فی بحر فارس،ما هو، فی بحر الروم ما هو .ثلاثا." ثم ضرب بکفه الیمنی  علی الیسری. ثلاثا.... که ترجمه آن به این شرح است: در مدینه هیچ دروازه‌ای نیست مگر اینکه فرشته‌ای در حالیکه  شمشیراش  را بیرون آورده از ورود (دجال) ممانعت کند. سپس پیامبر سه بارگفتند: (دجال) در دریای فارس و در، دریای روم نیست و سپس سه بار کف دست راست خود را بر کف دست چپ شان زدند و در ذیل صفحه 120 این کتاب نیز به صحیح بودن این حدیث با عبارت "رجاله الصحیح" اشاره شده است.
 
صفا اضافه کرد: همین حدیث نیز در چاپ جدیدتر این کتاب که در سال 1422 هجری قمری توسط دارالفکر بیروت به چاپ رسیده نیز آمده، که در جلد دوم، صفحه 214، ذیل حدیث شماره 2168 قرار دارد و نکته قابل توجه دیگر این است که همین حدیث درجلد اول، صفحه 298 و 299 از کتاب (حدیث الزهری) نوشته شده توسط ابی الفضل عبید الله ابن عبدالرحمن ،متوفی به سال 381 هجری قمری نیز آمده است که این کتاب در سال 1418 هجری قمری توسط انتشارات اضواء السلف در شهر ریاض عربستان سعودی به چاپ رسیده است.
 
لزوم اطاعت از فرموده پیامبر توسط مسلمانان
 
وی گفت: هم اکنون از آنجایی که اکثر تحریف‌کنندگان نام خلیج فارس، عرب هستند و خود را اهل سنت رسول خدا معرفی می‌کنند، لذا با ارائه چنین حدیثی آن جاعلان دو راه بیشتر ندارند یا اینکه در برابر سخن پیامبر عظیم الشان اسلام سر فرو آورند و یا اینکه  از این پس دیگر ادعای دین مداری نداشته باشند چون همان گونه که خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «وَ ما یَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‏ إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْیٌ یُوحى‏» (نجم/4-3) از جانب خود حرفی نمی‌زند مگر بر او وحی شود و در جای دیگر می‌فرماید: «وَ ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا»  (حشر/  7) هرچه پیامبر گفت عمل کنید و آنچه نهی کرد ترک کنید و باز می‌فرماید: «مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ» (نساء/80) هر کس اطاعت از پیامبر کند اطاعت از خداوند کرد، پس چگونه ممکن است شخصی که خود را پیرو آن حضرت بر می شمرد، با سوءنیت و غرض ورزی و دشمنی، دست به تحریف و جعل نام یک دریا بزند و زمینه نفاق را فراهم آورد.
 

 

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۱٦ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

کتیبه خارک با سند متقن تاریخی برای تأیید خلیج فارس

علی اکبر سرفراز، استاد پیشکسوت باستان شناسی و مرمتگر سرشناس ایرانی است. از جمله کارهای استاد سرفراز می توان به حفاری و کشف ستونهای به جا مانده از دوران هخامنشی در شهر برازجان اشاره کرد. او نخستین فردی است که کشف کتیبه باستانی خارک را تأیید و اقدام به خوانش آن- به همراه دکتر بشاش- کرده است.


کتابهای «تخت سلیمان؛ راهنمای آثار باستانی جزیره خارک»، «سکه های ایران: از آغاز تا دوران زندیه»، «باستان شناسی و هنر دوران تاریخی: ماد، هخامنشی، اشکانی، ساسانی»، «شهرهای ایران» و «روش شناسی نقد کتابهای تخصص باستان شناسی» از کتابها و مقالات سرفراز است.


حاصل تلاشهای وی از سال 1344 تا کنون ثبت 430 اثر در فهرست ملی است. وی همچنین حدود 16 حفاری علمی را سرپرستی کرده و حدود 32 بررسی و گمانه زنی را روی آثار باستانی انجام داده است.دکتر سرفراز در حال حاضر، مدیریت گروه باستان شناسی سازمان«سمت» را بر عهده دارد.به همت فرهنگستان هنر و با حمایت دبیرخانه گنجینه هنرهای از یاد رفته، هفته پیش، مرکز هنر پژوهی نقش جهان از 50 سال فعالیت علمی دکتر سرفراز تقدیر کرد. در دومین سالگرد کشف کتیبه خارک، دکتر «علی اکبر سرفراز» میهمان ویژه «در حوالی امروز» است.


آقای دکتر سرفراز! 2 سال از کشف کتیبه خارک می گذرد، لطفاً برای خوانندگان ما داستان این کشف را شرح دهید؟


دو سال پیش در همین روزها، به عنوان سرپرست کاوشهای باستان شناسی برازجان فعالیت می کردم. سازمان میراث فرهنگی خبر داد یک دیوار و یک اسکلت در جریان یک پروژه عمرانی، در خارک پیدا شده است. آنها از من خواستند برای شناسایی این کتیبه به خارک بروم.


من بی درنگ خودم را به خارک رساندم در آنجا- یعنی در همان منطقه ای که پیش از این آثار باستانی دیگری نیز کشف شده بود و من در کتابم به آنها اشاره کرده ام و اکنون در حال جاده کشی در آن هستند- با گودالی پله مانند و اسکلتی پوسیده رو به رو شدم.


در آنجا در کنار یک بستر طبیعی، آثار وجود آب دیده می شد و در کنار آن آثاری از خط دیده می شد که به خط میخی پارسی باستان نوشته شده بود. این اثر آن هم در جزیره خارک، با توجه به شناختی که از این جزیره داریم، از اهمیت ویژه ای برخوردار بود.


طبق مطالعاتی که من از این جزیره داشتم، اقوامی از دوره عیلامی، در هزاره اول، در این منطقه رفت و آمد می کردند، یعنی در منطقه ای که آب آشامیدنی نداشته است.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۱٤ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

از آن به دیر مغانش عزیز می­دارند / که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست

در این سواحل عشق، عاشقانه جان دادند آنانی که عزت این ملک و ساکنانش را سرخ گون تر از خون خود می­طلبیدند و از خود بریدند تا کس و ناکس از پس خیانت و دنائت، این شاهراه آبی را نبرد، چه شهدای گرانبار انقلاب اسلامی و چه جانباختگان عالی مقدار تاریخ این سرزمین.

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۱۳ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی
 12 تیر سالروز سقوط هواپیمای مسافربری ایران توسط ناوگان متجاوز آمریکا



جنایتی که هرگز التیام نخواهد یافت

12 تیر سالروز سقوط هواپیمای مسافربری ایران توسط ناوگان متجاوز آمریکا

در دوازدهم تیرماه 1367 شمسی برابر با سوم ژوئیه 1988 میلادی، هواپیمای مسافری ایرباس ایران که از بندرعباس عازم دُبی بود، بر فراز آب های خلیج فارس و در نزدیکی جزیره "هنگام" مورد هجوم یگان های دریایی متجاوز آمریکایی مستقر در آب های خلیج فارس قرار گرفت و سقوط کرد.

این هواپیما در زمانی که ایران در نبرد با متجاوزین بعثی که مورد حمایت شرق و غرب قرار داشت با موشک ناو جنگی وینسنس مورد حمله عمدی نیروهای تجاوزگر و جنایت پیشه شیطان بزرگ قرار گرفت حامل 298 مسافر و خدمه بود که تمامی آنها اعم از مرد و زن و کودک و نوجوان و کهنسال با وقوع این جنایت فجیع به شهادت رسیدند.


در میان سرنشینان هواپیما، 66 کودک زیر 13 سال، 53 زن و 46 تن تبعه کشورهای خارجی نیز بودند که کشته شدند. ساقط کردن هواپیمای مسافربری جمهوری اسلامی ایران از سوی جنایتکاران آمریکایی، در حقیقت یکی دیگر از مراحل رویارویی استکبار جهانی با ملت بزرگ ایران برای تقویت متجاوزان عراقی در جبهه های جنگ بود.


پس از سقوط این هواپیما، مقامات آمریکایی برای توجیه این جنایت نابخشودنی، دلایل ضد و نقیضی عنوان کردند و کوشیدند این اقدام خصمانه را یک اشتباه قلمداد کنند. اما با توجه به مجهز بودن کشتی جنگی وینسنس به پیشرفته ترین سیستم های راداری و رایانه ای و همچنین مشخص بودن نوع هواپیمای در حال پرواز، مسلم شد که احتمال اشتباه وجود نداشته و این اقدام، کاملاً خصمانه بوده است.

با این حال مقام های آمریکایی پس از چندی، در توهینی آشکار به ملت ایران، مدال شجاعت بر گردن ناخدای این ناو انداختند و بدین سان حمایت رسمی خود را از این جنایت اعلام نمودند. به هر تقدیر، این جنایت نیز در کنار جنایات بی شمار دولت آمریکا، در پرونده سیاه استکبار جهانی ثبت شد و لکه ننگ دیگری بر تارک آن جنایت پیشگان نقش بست


"روحشان شاد٬ راهشان پر رهرو باد"

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۱٢ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

دلیل‌های طرفداران تغییرنام خلیج فارس

یک نقشه تاریخی دستکاری شده از خلیج فارس در خانه شیخ سعید در دبی که درآن واژهٔ "Perisan" («فارس») از کنار واژهٔ "Gulf" («خلیج») با لاک سفید حذف گردیده‌است.

بعضی دولتها و قوم گرایان تندرو با انجام هزینه‌های سنگین تغییر نام خلیج فارس را بطور جدی و بی سر و صدا دنبال می‌کنند. بر اساس کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان برهان‌های آنها بر موضوع های زیر استوار است:

  1. زمانی که اروپاییان آن دریا را خلیج فارس نام گذاری کردند دولتهای قدرتمند مستقل عربی وجود نداشتند ولی امروزه کشورهای عربی بزرگی پیرامون این دریاهستندو جمعیت عرب در پیرامون خلیج از فارسهابیشتر هستند.
  2. عربها حق دارند آبهایی را که پیرامون آنها است به نام مورد دلخواه خود بنامند.
  3. پلینی مورخ رومی این دریا را خلیج عر.بی نامیده و در سال ۱۷۶۲ «کارستن نیبور» نوشته‌است: سواحل خلیج‌فارس تابع دولت ایران نیست
  4. «رودریک اوون» در کتاب «حباب‌های طلایی در خلیج عربی، ۱۹۵۷» نوشته‌است: در همه نقشه‌هایی که دیده‌ام، خلیج‌فارس در آنها ثبت شده، اما من با زندگی در اینجا(بحرین) دریافتم که ساکنان دو سوی این دریا عرب هستند، پس ادب حکم می‌کند که این دریا را «خلیج عربی» بنامیم.
  5. فقط ایرانی‌ها آن آبراه را خلیج فارس می‌نامند.
  6. نام‌های دیگری هم برای خلیج فارس بکار رفته‌است مانند خلیج بصره و قطیف.

دولت بحرین در مورد این ادعا سه نقشه نیز چاپ کرده است نقشه هندیوس ۱۶۰۹ که در آن خلیج کتیف و خلیج عربی بکار رفته و نقشه جانسونیوس اما نکته جالب این است که هردوی این کارتوگراف در نقشه های بعدی خود خلیج فارس بکار برده اند. بطور نمونه نقشه هندیوس ۱۶۱۰ (تصویر در گالری پائین) و نقشه جانسونیوس ۱۶۶۶ .

 

  • در رد استدلال های و نظر افرادی مانند ناصر پورپیرار، و تعدادی از نویسندگان بعثی مبنی بر سند نداشتن نام خلیج فارس و مغلطه های عوامانه طرح شده، کتاب "اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان" فهرست سیصد کتاب تاریخی جغرافیایی، تفسیر و حدیث را از صدر اسلام تا اوایل قرن بیستم که در آنها در زبان عربی بحر فارس و خلیج فارس بکار رفته را فهرست و متن آنها را آورده‌است و حدود یکهزار نقشه اروپایی و عربی و بیشتر از سی قرارداد امیران و شیوخ و دولتهای عربی را که نام خلیج‌فارس را دارند و اعترافات روشنفکران مشهور عربی را ارایه نموده و نوشته است: حتی یک نوشته و مکتوب در زبان عربی تا قبل از سال ۱۹۵۸ وجود ندارد که خلیج‌عربی بکار برده باشد.
  • کارستن نیبور در تمام نقشه های و مکتوبات خود نام خلیج فارس را بکار برده است.
  • پلینی خلیج فارس و دریای پارس رادستکم در ۱۵ مورد شرح داده.ولی فقط یک بار یک bay را هم خلیج عربی گفته که منظورش یا خلیج(خور) بصره بوده و یاخلیج عربه(عقبه) بوده است :ضمن اینکه عبدالخالق الجنبی نیزاین ادعای نویسنگان عرب را عاری از حقیقت خوانده است.

واگر قرار باشد طبق دلیل‌ها و برهان‌های موافقان تغییر نام خلیج فارس عمل شوداولین جایی که باید نام آن تغییر کند دریای عرب است که جمعیت یک میلیاردی غیر عرب آن را احاطه کرده‌است و قبلا هم با نامهای دیگری از جمله بحرمکران و بحرفارس و بحر محیط عجم نامیده می‌شده‌است.

نوشته شده در تاريخ ۱٠ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

کتاب خلیج فارس در نقشه های کهن، گزیده ای از مجموعه نقشه های نخستین آبراه بزرگ جهان است که از حدود پنج هزار سال و اخیراً در منابعی از ٩ هزار سال پیش در آن کشتیرانی می شد.

در دوره آشوریان (از حدود ٣٩٠٠ تا ٢۶٠٠ سال پیش) آن را «آب تلخ» می گفتند. در دوره هخامنشیان از ٢۵۵٠ سال پیش «دریای پارس» نام گرفت و تاکنون در تمام نقشه های کشورهای جهان «خلیج پارس»، به زبان همان کشور، همین معنی را می رساند و تمام سازمان های بین المللی نیز «پرشین گلف» نام برده و می برند، حتی کشورهای عربی تا چند دهه پیش.

از چند دهه پیش ابتدا عبدالکریم قاسم رئیس جمهور کودتاگر عراق و بعد جمال عبدالناصر رئیس جمهور کودتاگر مصر درپی اختلاف با محمدرضا شاه پادشاه ایران، این آبراه کهن را «خلیج عربی» اعلام کردند و در پی عبدالناصر چند کشور عربی نیز از وی پیروی کردند.

این در حالی است که در روزگاران باستان تا مدت ها خلیج عربی نام «دریای سرخ» کنونی بود و این دلیلی روشن است که نمی تواند دو خلیج عربی در نزدیکی هم باشند و نام خلیج عربی بر آبراه تاریخی ٢۵۵٠ ساله خلیج فارس، نامی جعلی و کینه توزانه است...


 

٩۶ صفحه، تمام رنگی، چاپ اول: اردیبهشت ١٣٨۴، مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب

 

نوشته شده در تاريخ ٧ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

تلاش های دولت ایران دربرابر تغییر نام خلیج فارس

 

دولت ایران در روز ۱۳ مرداد سال ۱۳۳۷ به دلیل تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی از سوی عراق و برخی دیگر از کشورهای عربی و انگلیس اعتراض خود را به دولت جدید عراق به رهبری قاسم که با یک کودتای نظامی بر سر کار آمده بود و تمایل به حرکت‌های آزادی خواهانه مصر به رهبری جمال عبدالناصر داشت، اعلام کرد.


همچنین دولت ایران در همان زمان در برابر این نام مجعول واکنش نشان داد و گمرک و پست ایران از قبول محموله‌هایی که به جای خلیج فارس نام خلیج عربی بر روی آن نوشته شده بود، خودداری کرد. ایران همچنین در مجامع و کنفرانس‌های بین‌المللی نیز در صورت به کار بردن این اصطلاح ساختگی از سوی نمایندگان کشورهای عرب واکنش نشان می‌داد. در این زمان بعضی از کشورهای عربی حتی اعتبار هنگفتی از محل درآمدهای کلان نفتی خود در اختیار بعضی از ماموران سیاسی در خارج می‌گذاردند تا با تطمیع مطبوعات خارجی نام مجعول خلیج عربی را به جای خلیج فارس رواج بدهند.
در نیمه نخست بهمن ماه سال ۱۳۷۰ سر ویراستار سازمان ملل متحد با اشاره به اعتراض‌های پیاپی نمایندگان ایران در آن سازمان به استفاده از نام ساختگی خلیج عربی در اسناد این سازمان از کارکنان سازمان ملل خواسته تا اعتراض دولت ایران را همیشه در نظر داشته باشند. کار به جایی رسید که در یازدهم شهریور سال ۱۳۷۱ هنگامی که حیدر ابوبکر العطاس نخست وزیر جمهوری یمن در اجلاس سران جنبش عدم تعهد که در جاکارتا پایتخت اندونزی برگزار می‌شد، از نام ساختگی خلیج عربی استفاده کرد، با اعتراض شدید نمایندگان ایرانی رو به رو شد. او سرانجام از نمایندگان ایران عذرخواهی کرد. و این کار را غیر عمد خواند.


اما واقعیت مطلب این است که خلیج فارس یک نام کهن تاریخی است که از بدو تاریخ بر روی این خلیج گذاشته شده‌است و انگیزه تلاش حساب شده‌ای که برای تغییر این نام به عمل می‌آید جز ایجاد فتنه و اختلاف بین کشورهای این منطقه نیست. همچنان که ژان ژاک پرینی نویسنده کتاب خلیج فارس اعتراف می‌کند. «ملت‌ها و قوم‌های بسیاری بر کرانه‌های خلیج فارس استیلا یافته و فرمانروایی کرده‌اند ولی روزگارشان سپری شده و منقرض شده‌اند. تنها قوم پارس است که با هوش و درایت خود همچنان پا برجا زیسته و میراث حاکمیت خود را تاکنون نگهداری کرده‌است.»

نوشته شده در تاريخ ٧ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

فلاویوس آریانوس که در قرن دوم میلادی می زیسته در کتابی که درباره جنگهای اسکندر نوشته بود از سفر دریاسالار ارتش اسکندر به دریای پارس نام برده است . وی این دریای جاودانه را به نام پرسیکون کایتاس نوشته است که همان خلیج فارس کنونی است .

استرابون جغرافی دان نامور یونانی که در سالهای 63 پیش از میلاد تا 19 پس از میلاد می زیسته است در نقشه های خود از همین نام دریای پارس نام برده است .

کلودیس پتوله یا بطلیموس جغرافی دان - نقشه نگار ریاضی دان و نویسنده قرن دوم میلادی در
کتابهای نقشه های جهان خود که شامل 27 نقشه از جهان و کشورهای مختلف است نام دریای پارس را به نام پرسیکوس سینوس آورده است . وی امپراتوری شاهنشاهی اشکانی را به تصویر کشیده است .

کوین کورسیوس روفوس مورخ نامدار رومی که یورشهای اسکندر به کشورهای مختلف را به رشته تحریر در آورده است در قسمتی مربوط به ایران از دریای پارس به نام " اکوارم پرسیکو" نام برده است. که در پارسی امروزی به چم ( معنی ) آبگیر پارس ترجمه می شود .

ابوبکر احمدبن محمد معروف به ابن فقیه در کتاب نامور خود ( مختصر البلدان ) از دریای پارس به نام بحر فارس نام برده است .

ابوعلی احمدبن عمر در کتاب خود ( الاعلاق النفیسه ) از دریای ایران به نام خلیج فارس نام برده است. در کتاب عجایب الاقا لیم السبعه الی نهایه ا لعماره نام دریای ایران به صورت بحر فارس آمده است .

ابوا لحسن علی حسین مسعودی مورخ نامدار در کتاب مشهور خود به نام مروج الذهب - التنبیه و الاشراف این دریای ایرانی را به نام دریای پارس آورده است .

ابن المطهر المقدسی در کتاب تاریخ خود ( ا لبلد و ا لتواریخ ) نام دریای پارس را ذکر نموده است.

ابن حوقل در کتاب صوره الارض نام دریای پارس را آورده است .

المقدسی در کتاب احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم نام دریای پارس را نوشته است .

ابوریحان بیرونی فیلسوف مشرق زمین در کتاب عظیم التفهیم لاوائل صناعه التنجیم نام دریای پارس را ذکر نموده است .

ابوعبدالله محمد بن محمد معروف به الشریف الادریسی در کتاب نزهه المشتاق فی اختراق الافاق نام دریای فارس را به روشنی چند بار آورده است .

ابن بلخی در کتاب فارسنامه که یکی از مشهور ترین کتب است نام دریای پارس را آورده است .

یاقوت حموی در کتاب معجم البلدان نام دریای پارس را ذکر نموده است .

قزوینی در کتاب آثار البلاد و اخبار العباد و عجایب المخلوقات و غرائب الموجودات نام دریای پارس را آورده است .

ابوالفداء در کتاب تقویم البلدان نام دریای پارس را نوشته است .

شمس الدین ابوعبدالله محمد ابن ابی طالب در کتاب نخبه ا لدهرفی عجایب البروالبحر نام دریای پارس را ذکر نموده است .

شهاب الدین احمد بن عبدا لوهاب در کتاب نهایت الارب فی فنون ا لعرب نام دریای پارس را ذکر
نموده است .

حمدالله مستوفی قزوینی در کتاب نزهه القلوب نیز نام دریای پارس را آورده است .

ابن بطوطه در سفرنامه خود به نام تحفه النظار فی غرایب الامصار و غرائب الاسفار نیز نام دریای پارس را ذکر کرده است .

حاج خلیفه در کتاب کشف الظنون نیز از دریای پارس نام آورده است .


نوشته شده در تاريخ ٧ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 Gulf Screen Saver محافظ صفحه ای جدید و فوق العاده زیبا و متحرک می باشد که دریای خلیج فارس را با چشم اندازی زیبا و جذاب به نمایش می گذارد.

این محافظ صفحه برروی تمام ویندوزها قابل نصب و اجراست و با نصب آن خلیج فارس را در دسکتاپ کامپیوتر خود بیاورید.

 

download دانلود

size حجم فایل : ۴.۲ مگابایت

password رمز فایل : www.download0098.com

homepage منبع : دانلود ۰۰۹۸

 

نوشته شده در تاريخ ۳ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

 

وبلاگ تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس میلاد با سعادت منجی عالم بشریت، مهدی موعود  (عج الله تعالی فرجه الشریف)را به تمام عاشقان و شیفتگان آن حضرت، صمیمانه تبریک و شادباش می گوید.


با آمدنت جهان جوان خواهد شد


شب در پس کوهها نهان خواهد شد


خشکیده تمام چشمه ها باکی نیست


با آمدنت باز روان خواهد شد

"فرشته خدابنده "

نوشته شده در تاريخ ۳ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

با خبر تا نباشی از خم و چم

 

پیش هر کس نکن کمر را خم

 

آخرین روز خوب فصل بهار

 

چون خبر دار گشتی از خم و چم

 

عضو شو در بسیج استادان

 

چو اساتید باش مستحکم

 

که نلرزی چو بید از هر باد

 

مثل چمران شوی شهید حق


آ.علومی

نوشته شده در تاريخ ۳ تیر ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

 

ایران تو مادری و خلیج فارس چون کودکی نشسته به دامانت

مهر هزاره ها که بر آن نقش است باشد گواه روشن و عنوانت

این نام کنده شد ز هزاران سال بر رویه ی کتیبه ی ایوانت

دریای پارس ورا خواند تاریخ از عهد داریوش جهان بانت

امواج پر خروش خلیج فارس هستند جاودانه ثناخوانت

هر موج پای کوبد و دست افشان شکر آورد به درگه یزدانت

تنب بزرگ و کوچک و بوموسا هستند پاره های تن و جانت

نام خلیج فارس سزای توست تاریخ پیر شاهد برهانت

ای کشور فروغ اهورایی بادا خدا همیشه نگهبانت

نوشته شده در تاريخ ۱٩ اردیبهشت ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

الزامات نوین ژئوپلیتیک خلیج فارس

الزامات نوین ژئوپلیتیک خلیج فارس وکارکردهای سیاسی- استراتژیک آن درتعاملات بین المللی جمهوری اسلامی ایران

چکیده‏:قرارگرفتن ایران درکانون‏ بیضی استراتژیک انرژی خاورمیانه ومحوریت آن درحوزه‏های ژئوپلیتیک وبویژه تسلط کامل این کشوربرمجموعه جغرافیای سیاسی ضلع شمالی خلیج فارس و حضورموثرآن دردریای عمان واقیانوس هند، نقشی بنیادین و اساسی رادراستراتژی‏های ژئوپلیتیکی وتعاملات بین المللی برای جمهوری اسلامی ایران به ارمغان آورده است. بدون شک توازن وساختارقدرت در منطقه خلیج فارس  بنحوی است که هرگونه تغییروتحول ساختاری دراین حوزه ضمن تاثیرات گسترده درون حوزه ای  سبب  لرزشهای ژئوپلیتیکی نوینی درسطوح مختلف  بین المللی می گردد. لذا هرگونه ناامنی وگسترش تهدید درسطح منطقه خلیج فارس عملانه تنهابه زیان کلیه کشورهای ذینفع منطقه ای وفرامنطقه ای درآن می باشد،بلکه درچنین شرایطی،جمهوری اسلامی ایران بامالکیت بربیش از نیمی ازجغرافیای سیاسی خلیج فارس، بطورطبیعی نه تنها ازمنافع گوناگون این موقعیت منحصربفرد برخورداراست،بلکه درصورت وقوع هرگونه تهدیدی که منجربه خللی غیرطبیعی درجریان عمومی فعالیتهای جاری درخلیج فارس گردد، نسبت به سایرکشورهای حاشیه ای خلیج فارس بابیشترین موانع ونابسامانیهای سیاسی،اقتصادی واستراتژیکی مواجه خواهدشد. دراین شرایط هرگونه تلاش منطقه ای ویافرامنطقه ای برای ایجادامنیت وثبات درخلیج فارس،ضمن اینکه تامین کننده منافع گسترده ای برای کلیه کشورهای ذینفع وبخصوص برای کشورایران می باشد؛ بسترهای مناسب جهت ایجاد زمینه های موردانتظاردرتوسعه همکاریهای بین المللی راهم به همراه خواهدداشت.براین اساس، شرایط کنونی حاکی ازآن است که تحقق صلح و امنیت پایدار درمنطقه خلیج فارس مستلزم خروج نیروهای نظامی فرامنطقه ای وتقویت بسترهای همگرایی فکری وعملی درمیان کشورهای همجوار آن است. لذاضرورت شناختی بهینه از الزامات نوین ژئوپلیتیکی درحوزه خلیج فارس ونیزتاثیرات کارکردی واستراتژیکی این موقعیت منطقه ای وسوق الجیشی ایران بر توسعه وتقویت روابط بین المللی جمهوری اسلامی ، موضوع اصلی این مقاله است که درقالب مباحث صدرالاشاره مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته است.خلیج فارس بعد از خلیج مکزیک و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان است که در شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب می پیوندد ودر غرب به دلتای‌ رودخانه‌ اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانه دجله و فرات و پیوستن رود کارون است، ختم می‌شود. با این اوصاف خلیج فارس مهم ترین خطه آبی منطقه است که علاوه برپتانسیلهای گوناگون فرهنگی،سیاسی واقتصادی بابهره مندی ازمنابع سرشار نفت و گاز از اهمیتی استراتژیک درتعاملات بین المللی برخوردارمی باشد. بنابراین امنیت و ثبات پایدار در حوزه خلیج‌فارس بعنوان یک پیش درآمداصلی برای تحقق هرگونه فعالیت توسعه ای، عملامستلزم هماهنگی و همکاری شفاف همه کشورهای منطقه با حمایت سازنده جامعه جهانی و سازمان‌های بین‌المللی در  دستیابی به منافع مشترک وگسترش تعاملات استراتژیک دراین منطقه می باشد. مسیرتوسعه استراژیک(سیاسی،اقتصادی،فرهنگی،امنیتی ومحیطی)درحوزه خلیج فارس و به تبع آن درکشورایران نیازمندآن است که همه کشورهای خلیج فارس  بپذیرند که به جای ادعاهای نادرست و تسلیم شدن به تحریکات خارجی، می توانند همراه با ایران خلیج فارس را تبدیل به منطقه ای توسعه یافته و بیش از پیش ثروتمند سازند. مدت ها است که کارشناسان ومتخصصین امورمتعدد از معضلات عدیده محیطی،امنیتی ونظامی درخلیج فارس سخن می گویند.دراین میان به نظرمی رسد که لزوم مقابله هماهنگ کشورهای حاشیه خلیج فارس با فعالیت های مخرب نظامی وسیاسی، راه نجات بسیاری ازپتانسیلهای طبیعی وانسانی این منطقه ونیز تبدیل آن به منطقه صلح و امنیت پایداربوده که تحقق آن هم نیازمندخروج بیگانگان ونیزایجاد بسترهای همگرایی فکری وعملی درمیان کشورهای همجوار این حوزه است.لذا باشرایط جدید  ژئوپلیتیکی که درخلیج فارس ایجادگردیده است،مسئله اساسی دراین پژوهش تبیین شرایط مطلوب جهت توسعه تعاملات منطقه ایی وبین المللی کشورهای حاشیه خلیج فارس ونیزبررسی تاثیرات ویژه ناامنی وبی ثباتی مستمرویا امنیت پایداردرخلیج فارس برمزیتهای ژئوپلیتیکی وکیفیت روابط بین المللی وسیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.

نوشته شده در تاريخ ۱٩ اردیبهشت ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

به مناسبت افتتاحیه جشنواره ورزشهای همگانی و روز ملّی خلیج فارس و با همکاری اداره تربیت بدنی همایش پیاده روی  با حضور دانشجویان دانشگاه تربت حیدریه  برگزار گردید. در این مراسم که با استقبال دانشجویان همراه بود  دکتر فرزادمهر معاون دانشجویی و فرهنگی، دکتر افسری ، حجت الاسلام هاشمی  امام جماعت دانشگاه و مهندس علیزاده نیز حضور داشتند . در پایان به  قید قرعه به 20 نفر از دانشجویان شرکت کننده کارت هدیه اهداء گردید.

 

 

 

 

نوشته شده در تاريخ ۱۱ اردیبهشت ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی
  لینک دانلود به مناسبت روز «خلیج فارس» - ویدئو کلیپ این ویدئوکلیپ حاصل زحمت عزیزان « منطقه آزاد قشم » می باشد .     خلیج فارس؛ دریایی به گستردگی تاریخ   یکی از قدیمی ترین اسناد مربوط به خلیج فارس در موزه بریتانیا نگهداری می شود که ثابت می کند این خلیج از دوران باستان فارس نام داشته است.   اطلاعات فایل دریافتی : حجم : 8،91 مگابایت | فرمت flv زمان : 02:33 دانلود -

ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٩ اردیبهشت ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

نهمین همایش ملی خلیج فارس

زمان برگزاری: 16 اردیبهشت 1392

 

همایش خلیج فارس

 

 

به اطلاع دیگران نیز برسانید...



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۱ اردیبهشت ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی
خلاصه مباحث مطرح شده در چهارمین نشست حلقه علمی با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس در دانشگاه تربت حیدریه مورخه٢۶/١/١

 

نقش ایران در تامین ثبات و امنیت خلیج فارس


ایران به عنوان پل ارتباطی میان شرق و غرب عالم از دیرباز مورد توجه کشورها و تمدنهای دنیا بوده است .این نقش ارتباطی میان قاره ای و مجاورت با خلیج فارس و تنگه هرمز که محل ترانزیت محموله های نفتی است ،بر اهمیت و نقش مؤثر ایران در نظر ناظران خارجی افزوده ،به طوری که هرگونه تحول سیاسی در آن موجب برانگیخته شدن حساسیت ها ی جهان می گردد.از طرفی کشف ذخایر عظیم سوخت های فسیلی در بستر خلیج فارس واعماق خاک کشورهای منطقه و نیز احتیاج و نیاز ضروری جهان صنعتی به این منابع موجب تردد هر روزه تعداد زیادی شناور حاصل مواد سوختی از خلیج فارس و تنگه هرمز شده است و همین امر موقعیت ژئوپلتیکی ایران را تبدیل به یک موقعیت استراتیکی در جهان ساخته است به گونه ای که تعامل و انطباق موقعیت های ممتاز ژئوپلیتیکی و ژئو استراتژیکی ایران در این منطقه،کشور ایران را به یکی از نواحی پر اهمیت جهان بدل کرده است .

نقش سیاستهای ایران در وضعیت موجود امنیتی خلیج فارس

ایران از نظر جغرافیایی و فرهنگی ،قلب خاور میانه است .پیشینه فرهنگی ایران نسبت به سایر کشورهای این منطقه و هویت مذهبی آن و هم چنین قابلیت های اقتصادی و عملی ایران موجب تأثیر گذاری بالقوه هر چه بیشتر در منطقه و حتی تحولات جهانی شده

 

نوشته شده در تاريخ ٢۸ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی
خلاصه مباحث مطرح شده در دومین نشست حلقه علمی با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس در دانشگاه تربت حیدریه مورخه١٩/١/١٣٩٢




نوشته شده در تاريخ ٢۸ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

تثبیت جایگاه ایرانیان در خلیج‌فارس

 با یافته‌های جدید در بند باستانی سیراف

 

گروه «ایران زمین» ـ یافته‌های جدید کاوش‌های باستان‌شناسی انجام شده در فصل دوم کاوش‌های بندر تاریخی سیراف نشانگر تسلط ایرانیان بر خلیج‌فارس است و جایگاه ایرانیان را در این منطقه اثبات می‌کند.


دکترمحمد اسماعیل اسماعیلی، سرپرست هیأت باستان‌شناسی بندرتاریخی سیراف استان بوشهر با بیان این مطلب افزود: اشیای کشف شده در این بندر، سند محکمی برای مقابله با بحران تحریف نام خلیج‌فارس و دخالت برخی کشورها در این زمینه به شمار می‌رود. در این فصل از کاوش‌های باستان شناسی که با هدف تعیین حدود و توسعه شهری بندرسیراف از زمان شکل گیری تا قرن چهارم هجری، بازنگری در لایه‌نگاری یا توالی فرهنگی انجام شده در این بندر توسط باستان شناسان انگلیسی و نجات بخشی بندر انجام شد، علاوه بر کاوش دردو ترانشه، دو قلعه «کهنه» و «لگه لوگه» نیز مورد بررسی قرار گرفت.


به گزارش ایرنا، از جمله یافته‌های ترانشه‌ای که در نزدیکی مسجد جامع و قلعه ساسانی بدست آمد و از اهمیت زیادی نیز برخوردار است، سفال‌های اژدری دوره ساسانی است که برای نخستین بار در بندر سیراف کشف شده است. این سفال‌ها نشان دهنده تجارت دریایی بین ایران و تمدن‌های همجوار است.


اسماعیلی اضافه کرد: سفال‌های لعاب‌دار و منقوش دوره ساسانی و صدر اسلام که برخی از آنها دارای کتیبه‌هایی به خط کوفی هستند، در این کاوش‌ها بدست آمده است. مطالعات اشیای کشف شده آغاز شده و امیدواریم با بررسی این یافته‌ها پاسخ مناسبی برای پرسش‌های بی جواب مانده در خصوص سیراف بیابیم. سرپرست هیأت باستان‌شناسی بندرتاریخی سیراف استان بوشهر افزود: در فصل نخست این کاوش‌ها قلعه کهنه برای نخستین بار شناسایی شد و به صورت محدود مورد بررسی قرار گرفت که در فصل دوم با کاوش‌های گسترده تر توانستیم سفال‌های هندی با پوشش براق کشف کنیم که این خود سند دیگری برای اثبات تسلط ایران بر خلیج‌فارس است. علاوه بر کاوش‌های انجام شده در بخش مرکزی در دیواره ساحلی نیز اطلاعات خوبی از تاریخ سیراف از صدر اسلام تا قرن چهارم هجری بدست آمد.


وی اظهار داشت: علاوه بر شناسایی چاه‌های آبی که در فصل اول کاوش‌ها شناسایی و تجزیه و تحلیل شد، سازه‌های آب سیراف و 60 چاه آب دیگر در غربی ترین بخش سیراف نیز شناسایی شد. این بررسی‌ها نشان می‌دهد تأمین، مهار و توزیع آب در بندر سیراف با مهندسی بسیار پیشرفته‌ای انجام می‌شده است.


اسماعیلی ادامه داد: نجات بخشی کامل بندر تاریخی و شاخص سیراف و جلوگیری از آسیب‌هایی که ساخت و سازها به این بندر می‌زنند، در گرو همکاری بیشتر منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با سازمان میراث فرهنگی اس
ت.

نوشته شده در تاريخ ٢٥ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

مرزهای دریایی در خلیج فارس

دولت بریتانیای کبیر درژانویه 1968 تصمیم بازپس خواندن خروج نیروهای سلطه بریتانیایی ازخلیج فارس را اعلام کرد.با اعلام این تصمیم دولت بریتانیا،کشورهای منطقه حس فوریت همکاری مشترک را در میان خود توسعه دادند.این حس آنها را قادر می ساخت خلاء بالقوه درحال ظهور ناشی از خروج بریتانیایی ها را پرکنند.برای نیل به این مقصود،حل وفصل باقیمانده اختلافات سرزمینی ومرزی به ویژه دربخش های دریایی نزدیک به سواحل خلیج فارس که اکتشاف واستخراج حوزه های نفتی جدید درآنجا به سرعت درحال گسترش بود،به یک ضرورت تبدیل شد.گسترش بهره برداری از منابع نفتی دریایی فوریت تعیین بسیاری ازمرزهای دولتی را قبل از اینکه موضوع به درگیری تبدیل شود،ایجاب نمود.(1) ایران درسال 1965 برای تعیین مرزهای خود درخلیج فارس با بریتانیا مذاکراتی انجام داده بود ولی مذاکرات موفقیت آمیز دراواخردهه 1960 و 1970 انجام شد.درمذاکرات ایران و انگلیس خط منصف خلیج فارس، به عنوان اصلی برای تقسیم فلات قاره میان ایران وهمسایگان عربش دردریا تعیین شد.برمبنای این اصل بود که توافقنامه های بعدی تعیین مرزهای فلات قاره ای درخلیج فارس منعقد شدند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٢٢ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

با سلام


احتراماً لازم به ذکر است زمان چهارمین جلسه حلقه علمی در مجتمع آموزش عالی تربت حیدریه با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس روز دوشنبه مورخه 1392/1/26 ساعت 12-14 در اتاق 101 خواهد بود .

نوشته شده در تاريخ ٢٠ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

iran_mwp.gif (6742 bytes)

 

استاد بادکوبه ای


شبی دل بود و دلدار خردمند دل از دیدارِ دلبر شاد و خرسند
که با بانگ « بَنان » و نام ایـران دو چشمم شد زشور عشق، گریان
چو دلبر شور و اشک شوق را دید به شیرینی، زمن مستانه پرسید
بگو جانا که مفهوم « وطـن » چیست؟ که بی مهرش، دلی گر هست، دل نیست
به زیر « پـرچـم ایـران » نشستیم و در را جز به روی « عشق » بستیم
به یُـمـن عـشـق، دُر نـاب سُـفـتیم و در وصف « وطـن » این گونه گفتیم
وطـن، یعنی درختی ریشه در خاک اصـیل و سـالم و پـر بـهره و پـاک
وطـن، خـاکـی سـراسـر افـتـخار است که از «جمشید» و از «کِی» یادگار است
وطـن، یعنی نـژاد آریـایـی نـجـابت، مـهـرورزی، بـاصفایی
وطـن، یعنی سرودِ رقص و آتش به استقبال« نـوروزِ » فـره وش
وطـن، خاک « اشـو زرتـشـت » جاوید کـه دل را می بـرد تـا اوج خـورشـیـد
وطـن، یعنی « اوسـتـا » خواندن دل بـه آیـیـن « اهــورا » مـانـدن دل
وطـن، شوش و چغازنبیل و کارون ارس، زاینده رود و موج جیحون
وطـن، تیر و کمان « آرش » ماست سـیـاوش های غرق آتش ماست
وطـن، « فردوسی » و « شهنامه »ی اوست کـه ایـران زنـده از هنـگـامـه ی اوسـت
وطـن، آوای « رخش » و بانگ شبدیز خروش « رسـتـم » و گلبانگ پـرویـز
وطـن، چنگ است بر چنگ نکیسا سـرود بـاربـدهـا، خـسـروآسـا
وطـن، نقش و نگار تخت جمشید شـکـوه روزگـار تخت جمشید
وطـن، منشور آزادی کـورش شکوه جوشش خون سـیـاوش
وطـن، خرم زدین « بـابـک » پاک که رنگین شد زخونش چهره ی خاک
وطـن، « یعقوب لیث » آرَد پدیدار و یا « نـادر » شَـه پـیـروز افـشـار
وطـن، را لاله های سرنگون است زِیاد « آریوبرزن » غرق خون است
به یک روزش طلوع « مازیار » است دگر روزش « ابو مسلم » به کار است
وطـن، یعنی دو دست پینه بسته به پـای دار قالی ها نـشـسـتـه
وطـن، یعنی هنر، یعنی ظرافت نـقـوش فـرش، در اوج لطافت
وطـن، یعنی تفنگ بختیاری غـرور مـلـی و دشمن شـکاری
وطـن، یعنی « بلوچ و کردستان » با صلابت دلـی عـاشـق، نگـاهی با مـهـابـت
وطـن، یعنی خروش شروه خوانی زخـاک پـاک « مـیـهـن » دیـده بـانی
وطـن، یعنی بلندای دماوند زقهر مـلـتـش، ضحاک در بند
وطـن، یعنی « سهند » سرفرازی چنان « ستارخان »اش پاکبازی
وطـن، یعنی سخن، یعنی خراسان سـرای جاودان عشق و عرفان
وطـن، گل واژه های شعر خیام پیام پر فروغ پـیـر بـسـطـام
وطـن، یعنی « کمال الملک » و عطار یـکـی نـقـاش و آن یـک مـحو دیـدار
در این میهن دو سیمرغ است در سیر یکی « شهنامه » دیگر، منطق الطیر
یکی من را زِ هَر، من، می رهاند یکی دل را به دلـبر می رسـاند
وطـن، خون دل « عین القضات » است نیایش نامه ی « پـیـر هـرات » است
خراسان است و نسل سربداران زجان بگذشتگان در راه ایران
وطـن، یعنی « شفا »، « قانون »، اشارات خــرد بـنـشـسـتـه در قــلـب عــبـارات
نظامی خوش سرود آن پیر کامل « زمـین باشد تن و ایـرانِ ما دل »
وطـن، آوای جان شاعر ماست صدای تار « باباطاهر » ماست
اگر چه قلب طـاهـر را شکستند و دستش را به مکر و حیله بستند
ولی ماییم و شعر سبز دلدار دو بیت طاهر و هیهات بسیار
وطـن، یعنی « تو » و گنجینه راز تَـفَاُل از لـسـان الغیب شیراز
وطـن، دارد سرود « مثنوی » را زلال عـشـق پـاک مـعـنـوی را
تو دانی « مولوی » از عشق لبریز نشد جز با نگاه شمس تبریز
مرا نقش « وطـن » در جانِ جان است همان نقشی که در « نقش جهان » است
وطـن، یعنی سـرود مـهـربانی وطـن، یعنی درفش کاویانی
زعطر خاک میهن گر شوی مست کویر لوت ایران هم عزیز است
وطـن، « دارالفنون »، میرزاتقی خان شـهـیـد سـرفـراز فـیـن کـاشـان
وطـن، یعنی « بهارستان »، مصدق حـضـوری بی ریا چـون صبح صـادق
زخاک پاک ما « پـروین » بخیزد بهار ، آن یار مهر آیین، بخیزد
که از جان ناله با مرغ سحر کرد دل شـوریـده را زیـر وزبـر کرد
وطـن، یعنی صدای شعر « نیما طـنـیـن جـان فـزای مـوج دریا
وطـن، یعنی « خزر »، « صیاد »، جنگل « خلیج فارس »، « رقص نور »، « مشعل »
وطـن، یعنی « دیار عشق» و امید دیار ماندگار نـسـل خـورشـیـد
کنون ای « هم وطن »، ای جان جانان بیــا بـا مـا بـگـو پـایـنـده ایـران

نوشته شده در تاريخ ۱٢ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

 

محورهای همایش:

 

محیط‌زیست خلیج فارس

  • محیط زیست خلیج فارس و عوامل موثر بر آن
  • تنوع زیستی خلیج فارس، مخاطرات و راهکارهای پیش رو
  • اثرات توسعه بر محیط زیست خلیج فارس
  • رژیم‌های زیست محیطی بین‌المللی و منطقه‌ای

•    سیاست‌ها و اقدامات ملی کشورهای منطقه در حفظ محیط زیست خلیج فارس

  • تولید ملی و محیط‌زیست خلیج فارس

موقعیت ژئوپلیتیک خلیج فارس

  • انرژی و تأثیر آن بر موقعیت ژئوپلیتیک خلیج فارس
  • امنیت خلیج فارس: چالش‌ها، سیاست‌ها و راهبردها
  • عوامل فرهنگی و موقعیت ژئوپلیتیک خلیج فارس
  • بیداری اسلامی و کشورهای حاشیه خلیج فارس
  • بیداری اسلامی و کشورهای حاشیه خلیج فارس
  • ژئوپلیتیک خلیج‌فارس و عمق بخشی به انقلاب اسلامی

جمهوری اسلامی ایران و خلیج فارس

  • جمهوری اسلامی ایران و محیط زیست خلیج فارس
  • جمهوری اسلامی ایران و موقعیت ژئوپلیتیک خلیج فارس
  • امنیت خلیج فارس و نقش جمهوری اسلامی ایران در تأمین آن

•    انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای ایران و کشورهای حاشیه‌ خلیج فارس

نوشته شده در تاريخ ۱٠ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

اهمیت جغرافیای سیاسی خاور میانه و خلیج فارس

مرضیه کاظمی


جایگاه و نقش استراتژیک خاورمیانه را باتوجه به گفته های «بوردیس فون لوهازن»، ژنرال بازنشسته ارتش اتریش، بهتر می توان درک کرد. او اعتقاد دارد که خاورمیانه مرکز دنیای قدیم است. مرکزی که در دل آن، منطقه خلیج فارس قرار دارد و به منزله «مرکز مرکز» شناخته می شود. در این منطقه فقط مسئله نفت نیست که حائز اهمیت است، بلکه اگر به اطلس جهانی نگاهی داشته باشیم، متوجه می شویم که در هیچ جای دیگر، اقیانوس ها تا بدین حد در آفریقا و اوراسیا رخنه نکرده اند، اقیانوس هند با دو بازوی خود در دو منطقه «دریای سرخ و خلیج فارس» و همچنین اقیانوس اطلس از راه «مدیترانه و دریای سیاه» در این منطقه رسوخ کرده اند. میان دو اقیانوس که به یک اندازه از سواحل آفریقا و آسیا فاصله دارند، سرزمین باستانی اور (ur) در مصب رودخانه های دجله و فرات قرار گرفته است.

 این منطقه که همان «مرکز مرکز» را تشکیل می دهد و بدان اشاره کردیم، از هرجهت حساس ترین نقطه دنیای قدیم است. هرگونه آشفتگی که براثر عوامل بیرونی در این منطقه پدید آید، پیامدهائی برای دو قاره اروپا و آفریقا خواهد داشت. یعنی تحولاتی که در این منطقه ایجاد می شود مانند سنگی است که در دریاچه ایی می افتد و ما امواج آن را در تمام سطح دریاچه شاهد هستیم. از آن هنگام که آمریکایی ها به زور ناوهای جنگی خود در سال 1845 بنادر ژاپن را گشودند. سیاست ایالات متحده بر این پایه بوده که سرپل هائی در سواحل دنیای قدیم ایجاد کند. به همین دلیل آنها در سال 1898 به فیلیپین، در سال 1945 به ژاپن و آنگاه به کره جنوبی و ویتنام نفوذ کردند. البته این سرپل ها معمولاً سرزمین هایی را دربر می گرفت که دارای سطح بالائی از توسعه بود، لیکن این نواحی همواره در کناره های اوراسیا قرار داشت.

کناره های اقیانوس هند و خلیج فارس دقیقاً در این منطقه حساس یعنی در محل تلاقی محورهای بزرگ ارتباطی زمینی، که خاور دور را به آفریقا و اروپا و هند متصل می سازد، قرار دارد. در کرانه های خلیج فارس، جهان اسلام به دو نیمه تقسیم می شود، نیمه غربی که به سمت باختر تا اقیانوس اطلس گسترش یافته و نیمه هند و ایرانی که از کوهستان های ایران شروع میشود و با گذر از پاکستان و بنگلادش تا اندونزی و فیلیپین پیش می رود. بنابراین، هر قدرتی که در اینجا استقرار یابد، به صرف همین واقعیت، می تواند نه تنها پشتیبان یا تهدیدی همه جانبه برای کشورهای خاورمیانه، بلکه در ورای آن خطری برای اروپا، شبه قاره هند و آفریقا به شمار آید. وانگهی، چنین امری می تواند پیش طرح تکوین جبهه سومی را در برابر قدرت نظامی روسیه تشکیل دهد و خطوط جبهه کشور ایالات متحده آمریکا را که در ترکیه می باشد، در برابر روسیه تقویت کند و بر کشورهای مصر، سوریه، ایران و نیز اروپا و ژاپن- عمدتاً ازطریق نفت- فشار وارد سازد. باتوجه به اینکه بین 7 ماده معدنی 70% انرژی در قرن 21 از نفت تأمین می شود و همانطور که هم اکنون و در آینده ای نزدیک می بینیم در این دوره کشورهای قدرتمند به جای توجه محض به ژئوپولتیک عمدتاً به ژئواکونومیک روی آورده و سعی می کنند به مناطق حساس جهان به جای توجهات سیاسی- نظامی، نگرشی سیاسی- اقتصادی داشته باشند.


برای اینکه انرژی از محل تولید صحیح و سالم به محل مصرف برسد تأمین امنیت این منطقه بسیار حائز اهمیت است. این امنیت معمولاً تحمیلی می باشد همانطور که در سال های اخیر شاهد برقراری آن در خاور نزدیک به بهانه های مختلف توسط ابرقدرتها بوده ایم. آنها سعی بر این دارند که این امنیت رابه نفع خودشان یعنی صدور نفت با قیمت بسیار ارزان و بدون وجود مانع بر سر راه صدور آن بطور مداوم و پی در پی ایجاد کنند، که این برای کشورهای دارنده نفت زیاد خوشایند نبوده و همین امر است که در قرن 21 ما شاهد نزاعهای فراوان بین دارندگان انرژی و ابرقدرت ها هستیم.


با اینکه حوزه خلیج فارس هنوز بزرگترین منبع انرژی را در خود جای داده است، لیکن با گشایش حوزه بزرگ خزر بر روی جهان، از اتکای انحصاری بسیاری از کشورهای مصرف کننده عمده انرژی به نفت خلیج فارس کاسته شد، که این امر برای کشورهای مصرف کننده بسیار جدی خواهد بود. ولی نکته مهم این است که ذخایر نفت و گاز خزر محصور در خشکی بوده و به عبارتی کشورهای تولید کنندگان انرژی در اطراف دریای خزر از بازارهای مصرفشان به لحاظ جغرافیایی جدا افتاده اند. در گذشته تنها راه انتقال نفت حوزه خزر، خطوط لوله ای بود که از روسیه عبور می کرد که با فروپاشی شوروی سابق، انتقال انرژی در کشورهای تازه استقلال یافته با توجه به عدم تمایل آنها به وابستگی به روسیه شکل حادی را به خود گرفته است و آنها سعی در ایجاد مسیری برای عبور و رسیدن به دریاهای آزاد را دارند.

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۸ فروردین ۱۳٩٢ توسط آرزو علومی

طبق آخرین برآوردها حوزه خلیج فارس درحدود 730 میلیارد بشکه ذخیره اثبات شده نفت وبیش از 70تریلیون مترمکعب ذخیره گازطبیعی رادرخودجای داده است.چنین ذخایری این منطقه را به بزرگ ترین مخزن انرژی درجهان تبدیل کرده است.درحال حاضرنفتی که در6کشورایران،عربستان سعودی،عراق،کویت،امارات وقطرتولید میشود،بیش از20میلیون بشکه درروزاست.درحالی که کل نفت خامی که درجهان تولیدمی شود،حدود82 میلیون بشکه درروزمی باشد.بنابراین،نفت خلیج فارس حدود 25 درصد ازنفت جهان را تأمین می کند.برپایه پیش بینیها،مصرف جهانی تا سال 2020 روزانه به 111/5 میلیون بشکه خواهد رسید.دراین صورت تقاضای جهانی برای نفت خلیج فارس افزایش خواهد یافت وشاید به حدود 50میلیون بشکه درروزبرسد که در آن صورت سهم منطقه خلیج فارس درتولید جهانی نفت نزدیک به 45 درصد ازکل تولید جهان خواهد بود.افزایش اهمیت جایگاه منطقه خلیج فارس دراستراتژیهای جدید انرژی،ناشی از دوچیزاست:

اول:افزایش مصرف ودرنتیجه افزایش تقاضا برای نفت خام
دوم:کاهش ذخایرنفت حوزه هایی چون دریای شمال،آریکای مرکزی وحوزه دریای کارائیب

براساس پیش بینیها،حداقل در25سال آینده نگاههای جهانی به منطقه خلیج فارس دوخته خواهدشد.هرچنداکنون کشورهای صنعتی می کوشند تابایافتن جایگزینهای دیگری چون نفت روسیه وحوزه خزر از وابستگی خودبه منابع خلیج فارس بکاهند،ولی درهمان حال توجه دارند که دوام منابع انرژی درروسیه،خزر ودیگرنواحی جهان درمقایسه بامنابع انرزی خلیج فارس پایدارنخواهد بود.


ازیک سو،نبود ماده جایگزین ارزان برای نفت ازمهم ترین دلایل توجه به منابع انرژی هیدروکربنی است.درمجموع،تاسال 2020 میلادی نفت وگاز به عنوان منابع اصلی،نزدیگ به 63درصدانرژی مورد نیازدنیا راتامین خواهند کردوبی گمان خلیج فارس دراین میان نقشی بسیارمهم وحساس برعهده خواهدداشت.دریک دهه یعنی ازسال 1985 تا 1994،بیشترین تقاضا برای انرژی مربوط به قاره آمریکا بوده است.امادرسالهای آینده شرایط به گونه ای دیگرخواهد بود.براساس برآوردها،تاسال 2025 بیشترین تقاضای انرزی را کشورها آسیایی،به ویژه آسیای شرقی وجنوب شرقی خواهند داشت.بی گمان دردهه های آینده بزرگ ترین مسیرصدورانرژی جهان ازخلیج فارس شروع می شودوبه جنوب شرقی وخاوردورختم می شود.علاوه براین،انرژی سرشار خلیج فارس براقتصاد اروپایی،آفریقایی وحتی آمریکایی بسیاراثرگذارخواهدبودووابستگی آنهابه این منطقه رابیشترخواهد کرد.ازسویی دیگر،منطقه خلیج فارس بادارابودن این ثروت خدادادی وموقعیت راهبردیش،به خودی خودآسیب پذیروحتی بسیاربی ثبات شده است.نزدیکی به روسیه،کشورهای آسیای میانه،شبه قاره هند،آفریقاوجهان عرب،موقعیتی آمیخته بابرخورداری ونیزحساسیتهای کشمکش زارا برای آن فراهم آورده است(اسلم بیگ،1378:274)


منطقه خلیج فارس می بایست به گونه ای ریشه ای،الگوی سلطه جویانه رانفی وهمکاری منطقه ای راجهت تأمین روابط متقابل میان کشورهای منطقه جایگزین کند.درشرایط کنونی،راهبردی که آمیزه ای ازکاهش فشاروافزایش توان باشد،همچون ابزاری درمانگر به کارمی آید وپویایی نوینی رادرمنطقه پدید می آورد.منطقه خلیج فارس درکلیه فعالیتها،جهت گیریهاوکارکردهای جهانی شدن،ودرکشمکش برسرترسیم تصویرنهایی نقشه ژئوپولیتیک وژئواکونومیک معاصراهمیت ویژه ای دارد.به همین علت،این منطقه بیش ازمناطق دیگر درمعرض سلطه جویی ودخالتهای بیگانگان قرارمی گیرد.این منطقه باوجودحضور چشمگیردربازارهای جهانی انرژی،هنوزجایی متناسب باتوان بالقوه خودراپیدانکرده است.کشورهای منطقه،درسال 2004 ، بیش از 63 درصدذخایر اثبات شده نفت خام جهان را داشته اند،ولی تنها نزدیک به 27 درصد تولید جهانی ونیز 41درصد صادرات نفت خام ازآن این کشورها بوده است (بهروزی فر،1383،30)


برپایه برآوردها،تولید روزانه نفت خام کشورهای حوزه خلیج فارس در سال 2010 به 26 میلیون بشکه ودرسال2020 به 35 میلیون بشکه دروافزایش خواهدیافت.واردات نفت خام ایالات متحده آمریکا از خلیج فارس درسال 2004، به تقریبا ً 2/7 میلیون بشکه درروز رسید که درحدود 9 درصد نسبت به سال پیش ازآن رشد داشته است.واردات آمریکا دراین سال ازمنطقه خلیج فارس ازکشورعربستان(71درصد)،عراق(19 درصد)،کویت(9درصد)وقطروامارات متحده عربی(کمترازیک درصد)بوده است.صاردات روزانه نفت خام عربستان به آمریکا از 1/55میلیون بشکه درسال 2002 به 1/77 میلیون بشکه ونیزصادرات روزانه نفت خام عراق به آمریکا از441هزاربشکه درسال 2002 به حدود 500هزاربشکه درسال2004افزایش یافت.درکل،منطقه خلیج فارس،درحدود 22درصد ازواردات نفت خام امریکا و12درصد مصرف نفت آن کشوررادرسال 2004 تأمین کرده است.میانگین واردات کشورهای اروپایی عضوسازمان توسعه همکاری اقتصادی(1) ازمنطقه خلیج فارس درسال 2004 روزانه 2/7میلیون بشکه نفت خام بوده که نشان دهنده افزایش 200هزاربشکه درروزنسبت به سال پیش ازآن است.بزرگ ترین صادرگنندگان نفت خام به کشورهای اروپای غربی دراین منطقه،عربستان(52درصد)،ایران
(33درصد)،عراق (7درصد) وکویت (6درصد) بوده اند.میانگین واردات نفت خام ژاپن از خلیج فارس نیزدرسال 2004،روزانه 4/3 میلیون بشکه بوده است.

وابستگی زاپن به نفت خلیج فارس از57درصد درسال 1988،به 87درصد درسال2004افزایش یافته است.این کشوردرحدود30درصدنفت خام وارداتی خوداز منطقه خلیج فارس راازعربستان،29درصد ازامارات متحده عربی،17درصد ازایران،12درصد ازکویت،11درصد ازقطرو1درصد آنراازبحرین وعراق تأمین می کند.ایران باواقع شده درمنطقه خاورمیانه وبین دوحوزه سرشارازانرزی یعنی خلیج فارس ودریای خزرازاهمیت ژئوپولیتیک وژئواکونومیک بسیاری برخورداراست،وهمچون پلی پیونددهنده این دومنطقه مطرح است.برپایه برآوردهای دبیرخانه اوپک،تاسال 2025 ،تقاضای جهانی برای انرژیهای اولیه فزاینده خواهدبود.هرچند نفت درسبدانرزی مصرف جهان از40/1 درصد درسال 2000 به 36/9 درصد درسال 2025 کاهش خواهد یافت،اما نفت همچنان بزرگ ترین منبع تأمین انرزی جهان خواهدبود.




ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٢٢ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی


با سلام

احتراماً لازم به ذکر است زمان سومین جلسه حلقه علمی در مجتمع آموزش عالی تربت حیدریه با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس روز دوشنبه مورخه 1392/1/19 ساعت 11-13 در اتاق 101 خواهد بود .

نوشته شده در تاريخ ٢٢ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

 

خلاصه مباحث مطرح شده در دومین نشست حلقه علمی با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس در دانشگاه تربت حیدریه مورخه 21/12/1391

 

ای آب نیلگون و گهربار کشورم‏

ای آخرین پناهم و مأوا و سنگرم‏


آنان که خون خویش به کام تو کرده‌اند‏

حکم خلیج فارس به نام تو کرده‌اند‏


ای دل بـخوان ترانه به ‌نام خلیـج فارس

گـلبانگ عاشقـانـه بـه‌نـام خـلیج فـارس

 

سـرکـن سرود عشـق بـزن ساز عـاشقی

بـا چـنگ و بـا چغانه بـه‌نـام خـلیج فارس

 

مـا دل سپـرده‌ایم بـرایـن آب نــیلگـون

ایـن لولوی زمـانه بـه نـام خـلیـج فـارس

 

سـر می‌دهیـم و بر کف دشمن نمی‌دهیم

ایــن جـام بـی کـرانه بـه‌نام خلیج فـارس

 

ای دل بـخوان چـو شـاعر آزاد ایـن وطن

اشـعـار جـاودانـه بـه نـام خــلیج فـارس

 

 

اهمیت خلیج فارس

 خلیج فارس در زمره مناطق «منافع حیاتی» ماست. همیشه و همه وقت. شاید برای آمریکا و ژاپن و اروپا اهمیت خلیج فارس منحصر به منابع انرژی و ذخایر نفت و گاز منطقه باشد، اما برای ایران جنبه های سوداگرانه اهمیتی ندارد بلکه خود خلیج فارس اهمیت دارد چون جزئی از ایران است.

گرچه ازنظر اطلاعات جغرافیایی همگان بر این نکته واقفند که خلیج فارس کجاست و چه ویژگی هایی دارد امادرواقع خلیج فارس برای ایران چه مفهومی دارد؟

کودکان ما در اوان دوران مدرسه یاد می گیرند که وسعت ایران ۱۶۴۸۱۹۵ کیلومتر مربع است. در دوره کودکی این وسعت فقط یک عدد است اما به تدریج به مفهومی تبدیل می شود که قلمرو ایران را نشان می دهد. من در دوره نوشتن پایان نامه کارشناسی ارشد خود  به اقتضای موضوع به بسیاری از مناطق کشور سفر کرده ام، اما همواره سعی داشتم تا جایی که ممکن است این سفرها زمینی باشد.

تنها دلیل این اصرار هم آن بود که وسعت و عظمت ایران را لمس کنم. این تجربیات واقعاً به من حس زندگی در یک کشور بزرگ و با عظمت را بخشیده است. در مورد خلیج فارس هم  چنین است. در خلیج فارس ایران جزیره کوچکی دارد به نام «جزیره فارسی» که در مقابل آن عربستان هم جزیره ای دارد که به آن جزیره  عربی می گویند. نگاهی گذرا به نقشه و موقعیت این جزیره وسعت قلمرو ایران را در این مهمترین یا شاید یکی از مهمترین مناطق جهان نشان می دهد.


اما اهمیت خلیج فارس فقط در وسعت قلمرو آن نهفته نیست


خلیج فارس در واقع محور ارتباط بین اروپا، آفریقا، آسیای جنوبی و جنوب شرقی است. از نظر راهبردی در منطقه خاور میانه، به عنوان بزرگ ترین و مهم ترین مرکز ارتباطی بین این سه قاره‌است و بخشی از یک سیستم ارتباطی شامل اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه، دریای سرخ و اقیانوس هند می‌باشد. به همین دلیل از دیرباز مورد توجه قدرت‌های جهانی و همچنین بازرگانان و تجار دنیا بوده‌است. همچنین این منطقه منبع مهم انرژی جهان می‌باشد. در مجموع خلیج فارس از نظر جغرافیای سیاسی، استراتژیک، انرژی و تاریخ و تمدن یک پهنه آبی مهم و حساس در دنیا محسوب می‌شود.

 

اهمیت اقتصادی خلیج فارس

 

 بزرگترین عامل اهمیت خلیج فارس وجود معادن سرشار نفت و گاز در کف بستر و سواحل آن است به طوری که این منطقه را «مخزن نفت جهان» نام نهاده‌اند.

  خلیج فارس مسیر انتقال نفت کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان و امارات متحده عربی است، و به همین سبب، منطقه‌ای مهم و راهبردی به شمار می‌آید.

 در حدود ۳۰ درصد نفت جهان از منطقه خلیج فارس تامین می‌شودکه این مقدار گاهی افزایش و گاهی کاهش می‌یابد. نفت تولید شده در حوزه خلیج فارس باید از طریق این پهنه آبی و از راه تنگه هرمز به سایر نقاط جهان حمل شود.

   خلیج فارس از نظر ذخایر نفتی در مقایسه با سایر نقاط جهان دارای مزایای زیادی مانند سهولت استخراج، هزینه پایین تولید، مازاد ظرفیت تولید، کیفیت بالای نفت خام منطقه، سهولت حمل و نقل، توان بالای تولید چاه‌ها و امکان کشف ذخایر جدید نفتی وسیع در منطقه می‌باشد. طبق آخرین برآوردهای انجام شده حوزه خلیج فارس در حدود ۷۳۰ میلیارد بشکه ذخیره نفت اثبات شده و بیش از ۷۰ تریلیون مترمکعب گاز طبیعی را در خود جای داده‌است.

  همچنین بندرهای مهمی در حاشیه خلیج فارس وجود دارد که از آنها می‌توان بندرعباس، بوشهر، بندرلنگه، کیش، خرمشهر و بندر ماهشهر در ایران، و شارجه، دوبی و ابوظبی را در امارات متحده عربی و بندر بصره و فاو در عراق را نام برد.

 

 اهمیت نظامی-راهبردی خلیج فارس

 

 از منظر نظامی، وجود پایگاه‌های نظامی متعدد اعم از دریایی، هوایی و زمینی در منطقه خلیج فارس که عمدتا متعلق به کشورهای آمریکا و انگلستان هستند و همچنین حضور ناوهای جنگی کشورهای غربی بخصوص آمریکا در آب‌های خلیج فارس، اهمیت نظامی و راهبردی خلیج فارس را نمایان می‌سازد. جنگ نفت‌کش‌ها که در جریان جنگ ایران و عراق رخ داد یکی از عوامل حضور نظامی کشورهای غربی به ویژه آمریکا در خلیج فارس شد. اهمیت نظامی-راهبردی خلیج فارس به طور ویژه در جریان جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس و جنگ عراق آشکار شد.

 

خلیج فارس مهمترین منطقه استراتژیک جهان

 

این خلیج از آن‌جا که سر راه خطوط دریایی خاورمیانه واقع شده از نظر استراتژیکی نیز اهمیت دارد.

کشورهای حاشیه خلیج فارس باید بدانند که ایران در تامین امنیت، آرامش و آسایش منطقه خلیج فارس تاثیرگذارترین کشور است و جمهوری اسلامی ایران به دنبال پیشرفت و صلح کشورهای حاشیه خلیج فارس بدون حضور کشورهای بیگانه و متجاوز است.

  هیج منطقه ای در جهان به اندازه خلیج فارس اهمیت استراتژیک ندارد و خلیج فارس مهمترین منطقه استراتژیک جهان است.

نوشته شده در تاريخ ٢٢ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

ایرانیان آنسوی خلیج فارس



ایرانیان درخلیج فارس

ایرانیان کرانه های جنوبی خلیج فارس به سه گروه تقسیم می شوند:ساکنان اصلی و بومی منطقه،مهاجران قرون میانه میلادی ومهاجران روزگاران اخیر.ازین سه گروه،گروه های اول ودوم تا حدود زیادی با دیگرساکنان منطقه درهم آمیخته ویکی شده اند،درحالی که بخش درخورتوجهی ازگروه سوم همچنان ایرانی شناخته می شوند.


ساکنان اصلی و بومی منطقه


گروه هایی که ساکنان اصلی بخش های گوناگون کرانه های جنوبی خلیج فارس را تشکیل می دهند،همچنان نشانه هایی از اصل ایرانی خود را حفظ کرده اند.غیر از میانرودان (عراق) که دوهزارسال ازبیست وپنج قرن(ازمیانه قرن ششم پیش ازمیلاد تا میانه قرن هیجدهم میلادی به جزدوقرن نخستین خلافت عباسی)گذشته را به ایران تعلق داشت.وبیشترمردمانش ازاصل ایرانی هستند،دومنطقه تمرکزمردمان ایرانی تبار دیگردرکرانه های باختری خلیج فارس وجود دارد،این دومنطقه عبارتند از:شبه جزیره مسندم،واقع درجنوب تنگه هرمز-عمان شمالی وسرزمین بحرین با تعاریف جغرافیایی باستانی اش که افزون برمجمع الجزایربحرین،بخش باختری شبه جزیره قطر واستان های حسا وقطیف عربستان سعودی را نیز دربرمی گرفت.منطقه اخیر،ازین پس،دراین اثر،((بحرین کرانه ای ودریایی))خوانده می شود.


انسانهای نخستین کرانه های جنوبی خلیج فارس


برخی تئوری ها اصل مردم خلیج فارس را به درهم آمیختن سه شاخه باستانی درکرانه های این دریا درهزاره دهم پیش از میلاد معرفی می نماید. این سه شاخه عبارت بودند از:دراویدیان(Dravidian) کرانه های مکران که درمیان بلوچ های فاتح ساکن شدند،سامی نژادان داخله شبه جزیره عربستان که حامی نژادان یا سیاهان بومی (Eur-Negrito) را در درون خود ترکیب کردند وایلامیان جنوب باختری ایران.برخی منابع سخن از اسکان گروه های سومری وفنیقی وبابلی در آن دیار دارد.نقشه سیاسی خلیج فارس در قرون نزدیک تر به تاریخ میلادی،نقشه ای بود با طبیعتی ساده.سراسر منطقه کرانه ای جنوب خلیج فارس جناح جنوبی مشترک المنافع هخامنشی(559 - 330 پیش از میلاد) را تشکیل می داد.نشانه ای ازاستقراردرخورتوجهی ازاعراب مهاجر ازداخل عربستان به کرانه های خلیج فارس از دو یا سه قرن پیش از پیدایش اسلام آغاز شد.سرزمین های مسندم وعمان شمالی درعصرهخامنشی درمالکیت یک ایرانی تباربه نام دارا پسربهمن بود


قلمرو ایران درآن سوی خلیج فارس


هخامنشیان ازموقعیت استراتژیک تنگه هرمز بهره فراوانی گرفتندو ناوگان دریایی خود را برای کشف راه های دریایی پیوند دهنده هند ومصربه ایران وخلیج فارس گسیل کردند.آنان سیستم کانال های آب رسانی زیرزمینی((قنات))را به چهارگوشه گیتی(چهارکشوری که بعدها فدراتیو ایران راتشکیل داد)معرفی کردند.سیستم قنات در دوران داریوش شاه هخامنشی (521- 482 پیش ازمیلاد )به عمان وکرانه های جنوبی خلیج فارس معرفی شد واکنون درآن دیار((فلج - افلاج))خوانده می شود.دکتر ویلکینسن(John Wilkinson) درتأیید این حقیقت می نویسد:

 

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ۱٩ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

با سلام

احتراماً قابل به ذکر است زمان دومین جلسه حلقه علمی در مجتمع آموزش عالی تربت حیدریه با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس روز دوشنبه مورخه 1391/12/22 ساعت 14-16 در اتاق 101 خواهد بود .

نوشته شده در تاريخ ۱٥ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی
خلاصه مباحث مطرح شده در اولین نشست حلقه علمی با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس در دانشگاه تربت حیدریه مورخه 14/12/1391



خلیج فارس و نام پرتوافکن آن میراث گرانسنگ ایرانیان باستان است. میراثی که ایرانیان آزاداندیش روزگار کهن برای فرزندان خود به یادگار گذاشته اند تا مایه فخر و مباهات نسلهای بعدی باشد و ایرانیان همواره به خاطر آورند که نمادهای میهنی و ملی آنان که با پوششی از باورهای ژرف دینی و الهی مزین و متبرک شده در همیشه تاریخ موجب بالیدن آنان بوده و خواهد بود.
خلیج‌فارس مرکز ظهور نخستین تمدن‌ها و خاستگاه پیامبران عظیم‌الشأن بوده و تمدن‌های درخشان بسیاری پس از ظهور و شکوفائی از این نقطه به سایر نقاط جهان راه یافته است که مهمترین آنها تمدن‌های منصوب به اقوام کادی، ایلامی، سومری، کلدانی، آشوری، بابلی، مصری، کنتانی و فنیقی بوده است. ایرانیان نیز تمدن عظیم خود را در این منطقه بنا نهاده‌اند. در میان مناطقی که در بخش موسوم به خاورمیانه، به‌عنوان مناطق ژئوپلتیک مستقل و متمایز شناخته می‌شوند، خلیج‌فارس مدل یگانه‌ای از یک منطقه ژئوپلتیک را ارائه می‌دهد.
این حوزه به عنوان یک منطقه کارکردی در نظام جهانی از هشت واحد سیاسی یا کشور مجاور یکدیگر تشکیل شده است که هویت خود را از خلیج فارس گرفته و حول آن گرد آمده اند .در میان هشت کشور خلیج فارس ،یکی از پهناورترین کشورهای جهان (عربستان سعودی) و یکی از کوچکترین آنها (بحرین دیده می شود .همچنین یکی از کهن ترین کشورهای جهان (ایران)به همراه یکی از جدید ترین آنها (امارات متحده عربی)بر گرد این دریا حضور دارند .از دیدگاه مذهبی اگر چه همه کشورهای منطقه ی خلیج فارس مسلمان اند ولی نمونه منحصر به فرد برخی تفاوت های مذهبی دنیای اسلام در این منطقه دیده می شود .ایران که تا پیش از استقلال جمهوری آذربایجان از شوروی تنها کشور شیعی مذهب جهان بود .عربستان صعودی و قطر که تنها کشورهای وهابی جهان هستند و عمان که تنها کشور اباضی مذهب جهان است همگی در اطراف این دریا واقع اند .
خلیج فارس (یا شاخاب پارس) آبراهی است که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه جزیره عربستان قرار دارد. مساحت آن ۲۳۷٬۴۷۳ کیلومتر مربع است، و پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید. خلیج فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای عرب راه دارد، و از غرب به دلتای رودخانه اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانه دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می‌شود. در این میان سواحل شمالی خلیج‌فارس تماماً در جغرافیای سیاسی ایران قرار دارند.
به سبب وجود منابع سرشار نفت و گاز در خلیج فارس و سواحل آن، این آبراهه در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای مهم و راهبردی بشمار می‌آید.نام تاریخی این خلیج، در زبان‌های گوناگون، ترجمه عبارت «خلیج فارس» یا «دریای پارس» بوده‌است. همچنین در تمام سازمان‌های بین‌المللی نام رسمی این خلیج، «خلیج فارس» است اما برخی از کشورهای عربی آن را خلیج عربی یا به سادگی، خلیج می‌نامند.
سازمان آب‌نگاری بین‌المللی از نام «خلیج ایران» برای این خلیج استفاده می‌کند.
تاریخچه پیدایش خلیج فارس
زمین شناسان معتقدند که در حدود پانصدهزار سال پیش، صورت نخستین خلیج فارس در کنار دشت‌های جنوبی ایران تشکیل شد و به مرور زمان، بر اثر تغییر و تحول در ساختار درونی و بیرونی زمین، شکل ثابت کنونی خود را یافت. خلیج فارس در آغاز، بسیار پهناور بوده به طوری که تا اواخر دوره سوم زمین شناسی بیشتر جلگه‌های برازجان، بهبهان و خوزستان ایران تا کوه‌های زاگرس در زیر آب بوده‌اند.
نام خلیج فارس نوشتار اصلی: تحریف نام خلیج فارس
از آن هنگام که تاریخ بشر مکتوب شد و جغرافی به گونه‌ای علمی در مقیاس با سطح و حد تحقیق و مطالعه در دوران باستان مورد بررسی قرار گرفت، نام خلیج فارس جزء چهار دریای شناخته شده بوده که به اعتقاد یونانیان کهن همگی از یک اقیانوس عظیم به وسعتی معادل همه آبهای جهان سرچشمه می‌گرفتند و بسیار پیش از آنکه داریوش هخامنشی امپراتور ایران در کتیبه‌های خود از دریای پارس سخن براند، حتی غیر ایرانیان هم این پهنه آبی را با نام پارس می‌شناختند.
بدون هیچ تردیدی نام درست جغرافیایی آن در طول تاریخ خلیج فارس است. سر ریچارد دالتون در اسناد به جا مانده از بسیاری از تمدن‌های گذشته اینگونه بیان شده که سرزمینهای جنوب خلیج فارس که شامل قطر، شمال عمان، امارت متحده عربی، شرق عربستان و کویت می‌شده به ایران تعلق داشته‌اند و بنا بر این این خلیج فارس جزو آبهای داخلی ایران به حساب می‌آمده و به همین علت یونانیان به آن سینوس پریسیکوس گفته‌اند.
کهن‌ترین نام جغرافیایی که از خلیج فارس وجود دارد نارمَرتو (narmarratu ) است که در کتیبه‌های آشوری بر جای مانده‌است و به معنای رود تلخ است.فلاویوس آریانوس در سده دوم میلادی در آثار خود خلیج فارس را پرسیکون کاای تاس که خلیج فارس معنا می‌دهد استفاده کرده‌است.
جغرافی دانان و تاریخ نگاران دوره آغازین اسلام، همچون طبری، مسعودی و یعقوبی به اتفاق در کتب خطی به جای مانده از خود اذعان دارند که تمامی نواحی خلیج فارس در دوره‌های پیش از اسلام به ایران تعلق داشته‌است. استخری در مسالک و ممالک و «ابن حوقل بغدادی» در کتاب خود «صورة العرض» عنوان می‌کند که: «همان طور که بارها گفته شد، دریای پارس دریایی است از اقیانوس احاطه کننده جهان که در اطراف چین از آن منشعب می‌شود؛ این دریا از سرزمین‌های سند (هند) و کرمان تا فارس ادامه می‌یابد و در میان همه سرزمین‌ها به نام پارس خوانده می‌شود، زیرا پارس ا ز همه کشورها پیشرفته تر است و شاهان آن محکم ترین کنترل (حاکمیت) را در دوران کهن داشته‌اند و حتی اکنون نیز تمامی کرانه‌های دور و نزدیک این دریا و همه سرزمین‌های پارس و دیگر را تحت کنترل دارند».تا پیش از دهه ۶۰ قرن بیستم میلادی، کشورهای عربی از عبارت خلیج فارس در مکاتبات رسمی خود استفاده می‌کردند.
در سال‌های اخیر و به ویژه از دهه شصت میلادی به این سو، نام جعلی خلیج عربی نیز در برخی منابع تحت حمایت بیشینه دولت‌های عربی و گاه غیر عربی به گونه‌ای فزاینده در حال رقابت با نام خلیج فارس است، این امر خشم ایرانیان سراسر جهان را برانگیخته و باعث پدیداری نام «خلیج همیشه فارس» یا «خلیج همیشگی فارس» از سوی ایرانیان گشته‌است. تا کنون کارهایی برای مقابله با این جعلی سازی صورت گرفته از جمله صادر شدن دو رهنمود در دبیرخانه سازمان ملل متحد در زمان حکومت «محمد رضا شاه پهلوی» برای پاسداری از نام خلیج فارس یا خلیج فارس و یا برگزاری جام خلیج فارس و چندین نام گذاری و تهیهٔ نقشه و اسناد و کتب جغرافیایی در حال حاضر با نام درست. سازمان جغرافیایی بریتانیا و آمریکا نام خلیج فارس را سیاست رسمی کشورهای خوددانسته‌اند.
شورای ‌عالی ‌انقلاب ‌فرهنگی ‌با توجه‌ به ‌هدف ‌قراردادن‌ هویت ‌فرهنگی ‌و تاریخی ‌ملت ‌ایران ‌از سوی ‌استکبار جهانی و‌ برخی ‌از کشورهای ‌همسایه‌ و تلاش ‌آنان ‌برای‌ تحریف ‌نام‌ تاریخی‌ خلیج ‌فارس به‌ پیشنهاد شورای‌ فرهنگ‌ عمومی اقدام به نامگذاری روز ملی خلیج فارس در تقویم رسمی کشور کرده است که روز دهم اردیبهشت سالروز اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز است.
نوشته شده در تاريخ ۱٥ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

مروری بر تاریخچه جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک


جغرافیای سیاسی و در بطن آن ژئوپلیتیک یکی از مهمترین و کاربردی¬ترین شاخه¬های جغرافیای انسانی است در نخستین برخورد با مباحث جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی(ژئوپلیتیک) توجه به این اصل شایان اهمیت است که این مباحث از روابط جغرافیا و سیاست سخن می¬گوید. جغرافیای سیاسی، جغرافیای برگرفته از سیاست است به عبارتی دیگر جغرافیای سیاسی نقش تصمیم¬گیری¬های سیاسی بر جغرافیا را مورد مطالعه قرار می¬دهد اما بررسی نقش جغرافیا در تصمیم¬گیری¬های سیاسی موضوع مورد مطالعة ژئوپلیتیک محسوب می¬شود. بنابراین، براساس این تعریف کلی از دو مفهوم بالا که مورد قبول اکثر جغرافیدانان سیاسی در ایران و جهان نیز می¬باشد مقیاس مطالعات علمی جغرافیای سیاسی و ژئوپولیتیک از کوچکترین واحد سیاسی فضا (روستا، شهر) تا بزرگترین واحدهای سیاسی فضا از جمله کشورها، سازمان¬های سیاسی بین¬المللی و قاره¬ها را در برمی¬گیرد.


واضع جغرافیای سیاسی فردریک راتزل آلمانی و مهد گسترش این شاخة علمی نیز همان کشور بوده است آنجا که راتزل به ارایة نظریة معروف خود تحت عنوان دولت ارگانیسم می¬پردازد و سیاست را با موقعیت و فضای جغرافیایی پیوند می¬دهد که بعدها اساس تفکرات هاوس هوفر آلمانی جغرافیدان سیاسی و ژئوپلیتیسین¬ برجسته آلمانی و رودلف کی الن سوئدی و بسیاری از اندیشمندان سیاسی و جغرافیدانان را تشکیل داد.در مجموع دانش جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک از بدو تولد تاکنون در قالب چند مرحله قابل تأمل و بررسی است...

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٤ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

با سلام

قابل به ذکر است زمان اولین جلسه تشکیل حلقه علمی در مجتمع آموزش عالی تربت حیدریه با موضوع تفاوت ها و تعارض ها در حوزه ژئوپلتیک خلیج فارس روز دوشنبه مورخه 1391/12/14 ساعت 14-16 خواهد بود .

نوشته شده در تاريخ ۱ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی


عنوان تاریخی «خلیج فارس» در نخستین نقشه رنگی و برجسته نمای ایران که در مرکز اسناد ملی شمال غرب کشور در تبریز نگهداری می شود، ثبت شده است.

به گزارش واحد مرکزی خبر، رئیس سازمان اسناد و مدارک شمال غرب کشور گفت: این نقشه مربوط به سال 1316 هجری قمری مطابق با 1277 هجری شمسی است و در زیر آن دو عنوان «خلیج فارس» یا «دریای بندر بوشهر» خودنمایی می کند.


سید محمد مسعود نقیب بابیان این که این سند تاریخی بار دیگر عنوان تاریخی «خلیج همیشه فارس» تایید می شود، گفت: این نقشه در مقیاس و دقت ده میلیونیوم و به شکل مربع در ابعاد 1.38 در 1.38 است و به تایید وزارت علوم وقت رسیده است.



نام خلیج فارس در نقشه سال  1277 (+تصویر)-www.jazzaab.ir
 

رییس سازمان اسناد و مدارک شمال غرب کشور گفت: در حاشیه و پایین این نقشه در قالب راهنمای ضمیمه، پایتخت، شهرهای اصلی، دهات، قلعه ها، کاروانسراها، رودها، دره ها، دماغه ها، راههای اصلی، راه آهن، کویر، ریگستان، باتلاق، خطوط ملاحی (کشتیرانی) و گردنه ها مشخص شده است.

نقیب افزود: براساس اسناد موجود تاریخی این نقشه را «عبدالرزاق سرتیپ» از شاگردان ممتاز دارالفنون و نجم الدوله مشهور ترسیم کرده است.

نوشته شده در تاريخ ۱ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

نقشه‌ای که توسط اصطخری جغرافیدان ایرانی در قرن ۹ میلادی در کتاب الاقالیم رسم شده‌است، و در آن نام «دریای فارس» (بحر فارس) برای خلیج فارس به‌کار رفته‌است.

نوشته شده در تاريخ ۱ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

نقشه‌ای اروپایی از قرن ۱۶ میلادی؛ نام خلیج فارس به لاتین Sinus Persicus در سمت راست پایین نقشه دیده می‌شود

نوشته شده در تاريخ ۱ اسفند ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

 

گسترة نام خلیج فارس در منابع تاریخی


اگرچه دریای پارس نام خود را از قوم پارس که در حدود 800 ق.م در خوزستان و سپس پارس حکومت می‌کردند، گرفته است، اما برای نخستین بار نام این دریا در متن لوگال زاگسی[1] پادشاه اروک آمده است.[2]


پیش از آنکه قوم آریایی بر ایران تسلط پیدا کنند، آشوری‌ها این دریا را در کتیبه‌های خود به نام نامرتو[3] که به معنی رود تلخ است، یاد کرده‌اند. احتمالاً این قدیمی‌ترین نام است که از خلیج فارس باقی مانده است.
در تمدن ایلامی در هزارة سوم قبل از میلاد که از حدود جنوب این امپراتوری را دربرمی‌گرفت و به بوشهر کنونی (لیان قدیم، به قول یونانیان مزامبریا) محدود می‌شد، سنگ‌نبشته‌هایی به دست آمد که بیانگر توجه ایلامی‌ها به سواحل خلیج فارس است. با تشکیل امپراتوری هخامنشی و تصرف فینیقیه و مصر، هخامنشیان به ضرورت توسعه و نفوذ خوذ در دریاها پی بردند. اقدام داریوش در شناسایی مسیرهای دریایی نشان می‌دهد که چگونه این پادشاه به منطقة خلیج فارس توجه خاصی داشته است.


اگرچه نام دریای پارس به صورت مستند در آثار مورخان و جغرافی‌دانان یونانی آمده، اما در کتیبه‌ای که از داریوش هخامنشی در تنگة سوئز مصر یافته شد، عبارتی به این مضمون آمده که: «درایه تی هچا پارسیا آئی‌تی» که زبان شناسان آن‌را به این صورت معنی کرده‌اند: دریایی که از پارس می‌رود (سر می‌گیرد)؛ چنان‌که ملاحظه می‌شود، از این دریا با عنوان دریای پارس یاد شده است.[4]


شایان ذکر است که بیش از سیزده تن از مورخان و جغرافی‌دانان یونانی و رومی مانند هکاتائوس (480 ق.م)، ویکائرخوس (300 ق.م)، آراتستن (210 ق.م)، هیپارخوس (یا هیپارک)(130 ق.م)، پوزیر وتیوس (یک ق.م)، استرابو (یک ق.م)، پومپوتیوس ملا (یک میلادی)، کنت کورث (اول میلادی)، فلاریوس آریانوس (140 م)، بطلمیوس (قرن دوم میلادی)، پری اجب (300 میلادی) و اوروزیوس (400 میلادی) در آثار خود خلیج فارس را به صورت «سینوس پرسیکوس»، «پرسیکوم ماره» و «پرسیکون کاای تاس» آورده‌اند.[5]
تا قبل از نئارخوس[6] (24 ـ 325 ق.م) برداشتهای جغرافیایی از خلیج فارس مبهم بود و نویسندگان یونانی، خلیج فارس، ‌خلیج عدن، و دریای سرخ را تحت عنوان دریای اریتره، نامگذاری کرده بودند.[7]


فلاویوس آریانوس[8] که در قرن دوم میلادی زندگی می‌کرد، در کتاب معروف خود آنابازس[9] از سفر دریایی نئارک که به دستور اسکندر مأموریت داشت از رود سند به دریای عمان و خلیج فارس بگذرد و به مصب فرات داخل شود، سخن گفته و نام این خلیج را «پرسیکون کا ای تاس»[10] نوشته که ترجمه تحت‌اللفظی آن خلیج فارس است.
بطلمیوس معروف که از بزرگان علم هیئت و جغرافیای قدیم است و در قرن دوم قبل از میلاد زندگی می‌کرده در کتاب بزرگی که در علم جغرافیا به زبان لاتین نوشته از این دریا با عنوان «پرسیکوس سینوس» یاد می‌کند. بنابراین همان‌گونه که نوشتیم بسیاری از مورخان و جغرافی‌دانان مشهور یونانی و رومی نام این آبراه مهم را «دریای پارس» نوشته‌اند.


نام خلیج فارس در منابع دوران اسلامی
در کتابهای معتبر جغرافیایی و تاریخی که در سده‌های نخستین اسلامی تألیف شده‌اند و به مناسبتی از دریای پارس نامی به میان آمده، از این دریا با نام «بحر فارس»، «البحرالفارسی»، «الخلیج الفارسی» و «خلیج فارس» یاد گردیده است. بعضی از جغرافی‌دانان اسلامی معتقدند که «بحرالفارسی» به گسترة آبی بسیار وسیع اطلاق می‌شده است و محدوده‌ای که امروز به نام خلیج فارس شناخته می‌شود، تنها قسمتی از دریای پارس به شمار می‌رود.




ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٢٩ بهمن ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

خلیج فارس درآینه داوری تاریخ

برگرفته از کتاب خلیج فارس نامی به قدمت تاریخ و میراث فرهنگی : نوشته محمد عجم، لیتوگرافی پارت انتشارات توپا، تهران 1383


درباره خلیج فارس تاکنون کتابهای زیادی به زبانهای فارسی و غیرفارسی به رشته تحریر درآمده است که خود، نشان دهنده اهمیت و ارزش وافر و بی‌بدیل این خطه از میهن اسلامی ما در تکریم و ترویج فرهنگ بوده و خواهد بود. در این مقاله برای تنویر اذهان مجامع و کسانی که به تشکیک در پارسی بودن و ماندن این گوهر همیشه نور افشان می‌پردازند، تاریخ را لختی ورق می‌زنیم تا بی‌وساطت تعصب و تلون‏، حقایق خود به جلوه آیند و سخن گویند.بیشترین و بهترین کتابهایی که درباره خلیج فارس نوشته شده و مستند به مآخذ و منابع کتب جغرافیایی و تاریخی است، به قرون اولیه اسلامی بازمی‌گردد. کتب منابع برای مطالعه مسائل و تحقیقات درباره خلیج فارس را می‌توان در شش گروه تقسیم‌بندی کرد:

الف) منابع در علوم جغرافیایی (مانند جغرافیای طبیعی و سفرنامه‌ها) در صدر کتابهای مربوط به علوم جغرافیایی که اصطلاحاً «مسالک» نامیده می‌شوند، باید از کتابهای جغرافیانگاران مشهور قرون اولیه اسلامی (بلدانیین) نام برد. در میان کتب مسالک، جغرافیانویسانی چون ابن ‌خردادبه، قدامه، یعقوبی، ابن ‌رسته، ابن فقیه (که این هر چهار تن کتابهای خود را در قرن سوم هجری نگاشته‌اند) دیده می‌شوند. همچنین می‌توان به افراد و آثار زیر اشاره کرد که هریک در این قلمرو چه بسیار مطالعه و تفحص و تتبع داشته‌اند؛ ‌مانند: مسعودی، اصطخری، ابن حوقل، مقدسی (در قرن چهارم هجری)، کتاب حدودالعالم من المشرق المغرب (که مؤلف آن نامعلوم و اصل کتاب در قرن چهارم هجری نوشته شده است)، سفرنامه ارزشمند ناصرخسرو (در قرن پنجم هجری)، آثار و رسایل ادریسی و ابن جبیر (درقرن ششم)، یاقوت و قزوینی (قرن هفتم)، کتاب مراصد الاطلاع (آخرین سالهای قرن هفتم)، ابوالفداء، مستوفی و ابن بطوطه (قرن هشتم هجری)، حافظ ابرو و شرف‌الدین علی یزدی (قرن نهم)، ابوالغازی و کتاب جهان‌نما (قرن یازدهم). در این میان اما کتاب «مسالک و ممالک» اصطخری و کتاب «احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم» مقدسی و کتاب «صوره الارض» ابن حوقل در خصوص دریای پارس سخن به ظرافت و دقت بیشتری گفته‌اند که همچنان دربردارندة ارزشهای بسیار مهمی در این زمینه است. نیز در این میان می‌توان به «فارس‌نامه» ابن بلخی اشاره کرد که در خصوص دریای پارس سخنان ذی‌قیمتی را ارایه می‌دهد.

بی‌شک، کتابهای یاقوت و مسعودی و قزوینی در این زمینه اهمیت شایان‌ توجه‌تری دارند؛ بخصوص مسعودی که به نقل از مسافران آن دریا، مطالب بااهمیتی را بیان می‌دارد. مسافرانی که جملگی با عنوان پارس از این خطه قهرمان‌پرور نامی، سخن می‌گویند. ادریسی و قزوینی و کسانی دیگر هم مطالب اساسی در این خصوص و نقشه‌ها (خریطه‌ها) به یادگار گذاشته‌اند. همچنین در کتابهای سریانی و یونانی هم، همه جا از دریای پارس گفتگو شده است که می‌توان به «تاریخ طبیعی پلینی» و «جغرافیای استرابو» اشاره کرد که همه جا با عنوان پرسه و پارسه از این دریا سخن گفته‌اند.

ب) منابع در علوم تاریخی (مانند جغرافیای تاریخی، تاریخ و باستان‌شناسی)

در کتابهای یونان باستان مانند «تواریخ هرودوت» و سفرنامه‌هایی که همراهان و حامیان اسکندر مقدونی نوشته‌اند و کتابهایی که مورخان یونانی پیرامون هخامنشیان و مادها نوشته‌اند، همه جا به دریای پارس اشاره کرده‌اند و حتی در معرفی سرزمین ایران پیوسته به این قبیل تعابیر برمی‌خوریم؛ از جمله اینکه «سرزمین پارس بر کرانة دریای پارس است»، «اوکسین‌ها طایفه‌هایی در کرانه دریای پارس بودند»، «اسکندر تمایل بسیار داشت که عربستانرا از مسیر دریای پارس فتح کند»، «تراژان سردار بزرگ رومی به کرانة آبهای خلیج پارس آمد»، به فرمان داریوش سیلاکس کاریاندی یونانی مشغول مطالعه آبهای دریای پارس شد؛ ‌و... مطالب بسیاری از این دست که همه و همه مبین نام پارس بر این دریا بوده است. سفرنامه «نئارکوس» سردار دریایی اسکندر و سفرنامه‌های مسافران چینی به دریای پارس به طور مشخص و راسخ اشاره دارد.

در تواریخ دوره‌های سلوکی و اشکانی و به ویژه ساسانی، به انبوهی از مطالب برمی‌خوریم که به دریای پارس اشارت و دلالت دارد. افزون بر این می‌توان به کتابهای ارزشمندی به قرار زیر اشاره داشت که تماماً از پارس، دریای پارس و سرزمین‌های مجاور دریای پارس سخن به میان آورده‌اند؛ ‌مانند:

فتوح البلدان (بلاذری)، تاریخ یعقوبی و تجارت الامم (ابن مسکویه رازی)، تاریخ حمزه (اصفهانی)، تاریخ طبری، غرر ملوک فرس (ثعالبی)، سفرنامه ابودلف، روضه الصفاء (میرخواند)، حبیب السیر (خواندمیر)، تاریخ ابن خلدون و«رجال» ابن خلکان.
همچنین از دورة سلجوقی کتابی بسیار مهم و معتبر درباره خلیج فارس بر جای مانده که همانا «فارسنامه» ابن بلخی است که یکی از مهمترین منابع مطالعاتی تاریخی دربارة پیشینة دریای فارس و سهم و نقش عمده و فزایندة ایرانیان در ایجاد حوزه‌های فرهنگی گرداگرد آن دارد. به موازات این کتاب ارزشمند و تاریخی می‌باید از کتاب «تاریخ وصاف الحضره» (ابوعبدلله وصاف شیرازی) نام برد که منبع تاریخی مهم درباره خلیج همیشه فارس به شمار می‌رود.

ج) منابع در دانش‌های دریایی (مانند کشتی‌رانی، کشتی‌سازی، تجارت و محصولات دریایی)

در این خصوص مطالب و موارد بسیاری به رشتة تحریر و طبع درآمده است که همگی بر واژة پارس به آبهای نیلگون جنوب کشور اسلامی‌مان تأکید مؤکد دارند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٢٩ بهمن ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

 

irn.gif (14285 bytes)irn.gif (14285 bytes)irn.gif (14285 bytes)

 

خلیج‌فارس مرکز ظهور نخستین تمدن‌ها و خاستگاه پیامبران عظیم‌الشأن بوده و تمدن‌های درخشان بسیاری پس از ظهور و شکوفائی از این نقطه به سایر نقاط جهان راه یافته است که مهمترین آنها تمدن‌های منصوب به اقوام کادی، ایلامی، سومری، کلدانی، آشوری، بابلی، مصری، کنتانی و فنیقی بوده است. ایرانیان نیز تمدن عظیم خود را در این منطقه بنا نهاده‌اند. در میان مناطقی که در بخش موسوم به خاورمیانه، به‌عنوان مناطق ژئوپلتیک مستقل و متمایز شناخته می‌شوند، خلیج‌فارس مدل یگانه‌ای از یک منطقهٔ ژئوپلتیک را ارائه می‌دهد.منطقه‌ی ژئوپلتیکی خلیج فارس جزو مناطق حساسی است که از سال 1908 میلادی‌ هنگامی که نخستین چاه در مسجد سلیمان به نفت رسید،اهمیت نوین جهانی یافته و پس از جنگ‌ دوم به ویژه در دو دهه‌ی اخیر به صورت یک منطقه‌ی فعال و دارای کارکردهای خاص در نظام‌ بین الملل درآمده است.حوزه‌ی خلیج فارس از حوزه‌های ژئوپلتیکی پیرامون خود تأثیر پذیرفته و مسایل آن حاصل ترکیب و التقای مسایل،نیروها و دیدگاههای خاص چهار حوزه‌ی پیرامونی و در پیوند برخی حوزه‌ها،نیروهای مداخله‌گر فرامنطقه‌ای می‌باشد که هویت ژئوپلتیکی آن را شکل می‌دهد.این وبلاگ می‌کوشد تا حوزه‌ی خلیج فارس را از دید نیروهای واگرا-که به صورت‌ مانعی بر سر راه همگرایی و همکاری منطقه‌ای تجلی می‌نماید-مورد توجه قرار دهد

نوشته شده در تاريخ ٢٩ بهمن ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

 

آنچه در پی می‌آید، بررسی اجمالی در باب توطئه‌ای است که در این برهه حساس زمانی، برای دگرگونی نام خیلج فارس وجود دارد. اما فارغ از اینکه ما ایرانی هستیم و معتقدیم چنان که در درازای تاریخ نوشته‌اند و خوانده‌ایم که این منطقه را خلیج فارس بنامیم، واقعیت ‌های تاریخی به ما چه می‌گویند؟

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٢٩ بهمن ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

نگاهی به یافته‌های باستان‌شناسی در جزیره کیش

حریره، سند سیادت ایرانیان برخلیج فارس


جزیره کیش از جمله مناطقی است که بخش مهمی از تاریخ خلیج فارس را در دل خود پنهان داشته است. باستان‌شناسان ایرانی از دو دهه پیش تاکنون می‌کوشند تا با کاوش در شهر حریره واقع در شمال جزیره کیش تاریخ درخشان این جزیره در ازمنه پیشین را روشن سازند. کیش از دوران باستان جای آباد و شناخته‌ای بوده است. یونانیان آن را به «ونوس» الهه رویش، عشق، زیبایی، شادی و اصالت؛ و «مرکور» خدای فصاحت و تجارت و فلاحت نسبت می‌دادند و بدیهی است که این نامگذاری بی‌ربط با حال و ‌هوای جزیره در آن روزگار نبوده است.


شکوفایی کیش در دوران اسلامی


کیش از چهارمین سده پس از اسلام به اوج شکوفایی رسید. درباره علل شکوفایی اش چنین گفته‌اند که از روزگار باستان، بندر سیراف مرکز تجارت دریایی در خلیج فارس بود، اما چون در سال 365 هجری دچار زمین لرزه‌ای شدید شد و به زوال گرایید، جای خود را به کیش داد. در این زمان، خاندان «بنی قیصر» حکومت کیش را در دست داشتند و خراجگزار ایالت فارس به شمار می‌رفتند. معمولاً هدایایی را برای حاکمان فارس می‌فرستادند و بقای حکومت خود را تضمین می‌کردند. اما در آغاز سده هفتم هجری، زیادی و نفاست این هدایا نتیجه عکس بخشید و اتابکان فارس را به این فکر انداخت که کیش را مستقیماً زیر نظر خود اداره کنند و بنی قیصر را براندازند.

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ ٢٢ بهمن ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی

جانم فدای آب و هوای خلیج فارس
خونم نثار لطف و صفای خلیج فارس

نور جهان مشرق و مغرب به گیتی است
زان شعله رها به فضای خلیج فارس
در آتشی که خفته نهان در میان آب
روشن بود زمین ز ضیای خلیج فارس
این شاهراه جاده ابریشم است خود
تاریخ عالم است گوای خلیج فارس
محصول عطر و کندرِ هند است یا حجاز؟
بار جهاز سوی کجای؟ خلیج فارس
بر گردن زنان شهان جهان ز مر-
وارید شاهدی ز غنای خلیج فارس
می رفت سوی خاور نزدیک و دور هم
لؤلؤ ز آب چهره نمای خلیج فارس...

وز بهر چند قطره طلای سیاه آن
شاهان عالمند گدای خلیج فارس
صدگونه گونه ماهی و خرچنگ و میگواند
فی الجمله جزء مائده های خلیج فارس
حرّا درخت معجره ، جنگل در آب شور
این خود شگفت بین زگیای خلیج فارس
بر ساحل بنادر عالم ز شرق و غرب
رقصند جاشوان به نوای خلیج فارس
عاج و طلا و نقره، عقیق و زمردند
هر سنگریزه ای ست عطای خلیج فارس
سرمایه هاست خفته در این آب نقره فام
از گنج های بیش بهای خلیج فارس
***
صفرا به سربرآیدم از خاطرات دور
و انده خورم ز خوف در جای خلیج فارس
گر ننگ نقشه ای بکشیدند زین دیار
آن دشمنان هرزه درای خلیج فارس
ما را مسلم است که نامش فنا شود
آن کس که خواست محو و فنای خلیج فارس
خواند مرا به رفتن پیکار دشمنان
هر دم به گوش هوش ندای خلیج فارس
گوید مرا رسید کنون وقت رستخیز
خواهی اگر تو نیز بقای خلیج فارس
***
صد ماجرا دفیله رَوَد پیش چشم من
چون نیک بنگرم به قفای خلیج فارس
سومر، اکِد، سلوکیه، کلدانیان چه شد؟
بابل، که بود جزء بنای خلیج فارس
کمبوجیه ست و لشکر او بهر فتح مصر؟
از جمع ناوگان قوای خلیج فارس
یا ناوِداریوش نخستین به سوی هند
افتاده ره به صبح و مسای خلیج فارس؟
منشور کورش است که در ارض رافدین
گردید عیان چو شیر بهای خلیج فارس
یا حکم داریوش کبیر است در سوئز؟
تأسیس تنگه زیر لوای خلیج فارس
وز اردشیر اوّل و نرسی خبر دهد
«زند آفریک*» تخت کیای خلیج فارس
ز آن پس قوای خسرو اوّل حبش شکست
عُمّان، یمن، به زیر ولای خلیج فارس
***
زان دم که هرمزان علم فتح برفراشت
بر اوج تنگه نام رسای خلیج فارس
تنب بزرگ و کوچک، ابوموسی آنِ ماست
تک تک جزیره های ورای خلیج فارس
جمعی ز عاشقان وطن گفته اند نیز
این قول قرن را به صدای خلیج فارس
:بحرین، یگانه لوء لوء تاجِ شهنشهان
ما راست عاقبت به خدای خلیج فارس
***
بوطاهر گناوه ای و بوسعید بود
آن قرمطی که داد صلای خلیج فارس

پشت خلیفه لرزه گرفت از نهیب شان
ز آن قدرتی که بود جزای خلیج فارس
دیروز نیز میرمهنای بندری
افکند خارجی به قفای خلیج فارس

دلواری آن رئیس علی شیر تنگسیر
انداخت انگلیس به پای خلیج فارس
***
تا دل زند به دریا، تا جان فداکند
هر آشنا برای شنای خلیج فارس
سبزست، سبز، سبزترین سبز، سبز، سبز
هر موج آب های رهای خلیج فارس
***
ای زاده ی خلیج منوچهر آتشی
کِت نام باد فخر سرای خلیج فارس
من این قصیده گفتم و تقدیم کردمت
با یادگار رنج و عنای خلیج فارس

نوشته شده در تاريخ ٧ بهمن ۱۳٩۱ توسط آرزو علومی
موضوعات
خلیج فارس (٤٥)
ایران (٢٥)
دریای پارس (۱٤)
نقشه (۸)
ژئوپلتیک (۸)
شعر (٤)
فیلم (٢)
کلیپ (۱)
وطن (۱)
نویسندگان
پیوندها
نظرسنجی